Trucks veilig achter de tralies

Vrachtwagenchauffeurs worden steeds vaker beroofd.

Bewaakte parkeerplaatsen moeten dit voorkomen.

Het beveiligde parkeerterrein langs de A15 nabij Alblasserdam van expediteur Maat. Foto Dirk-Jan Visser (Photo: Dirk-Jan Visser / Alblasserdam: 27-04-2005): Transportbedrijf Maat heeft in Alblasserdam een terrein opgekocht boven de Betuwelijn tunnel. Dit terrein wordt ingericht als extra beveiligde parkeerplaats voor vrachtwagens. Visser, Dirk-Jan

Stalen hekwerken, toegangspasjes, camera's, schrikdraad: transportondernemer Arjan Maat gaat niet over één nacht ijs bij het beveiligen van zijn parkeerplaats voor vrachtwagens langs de A15 bij Alblasserdam. Tegen betaling zijn ook wagens van concurrenten welkom, wanneer de parkeerplaats komende maand opengaat. Onder de grond van de parkeerplaats ligt zelfs een ijzeren afrastering. Om te voorkomen dat dieven een tunnel onder het hek door graven.

De vervoerssector in Europa lijdt jaarlijks miljarden euro's schade door criminaliteit (zie inzet). Vrachtwagenchauffeurs worden onderweg beroofd van hun lading of zelfs van hun hele wagen, waarbij zij het risico lopen op molestatie of zelfs kidnapping. Dat laatste is een trucker in Nederland al eens overkomen.

Dure goederen zoals computers en merkkleding zijn gewilde objecten, net als veelgevraagde producten zoals sigaretten.

De daders zijn vaak georganiseerde misdadigers uit Oost-Europa, die sinds de openstelling van de Europese binnengrenzen over meer bewegingsruimte beschikken. De open grenzen hebben bovendien een makkelijker prooi gemaakt van chauffeurs: vervoersafstanden zijn toegenomen, terwijl de Europese rijtijdenwet chauffeurs verplicht om na maximaal 4,5 uur rijden rust te nemen. Dat geeft dieven de kans vaker toe te slaan.

Vervoersbedrijven proberen diefstal te voorkomen door hun chauffeurs te verbieden op sommige plaatsen onderweg te stoppen, of om in truckerscafés met collega's over hun lading de praten. Arjan Maat, eigenaar van zestig wagens die door heel Europa rijden: “Als onze chauffeurs naar Spanje of Italië gaan, mogen ze alleen op een bewaakte parkeerplaats stoppen.“

Bewaakte parkeerterreinen genieten sinds kort ook extra aandacht van Brussel. Zij worden niet alleen door vervoerders, maar ook door steeds meer politici gezien als de beste - of: de enig overgebleven - remedie tegen transportcriminaliteit. Eind vorig jaar wisten de Nederlandse europarlementariër Corien Wortmann-Kool (CDA) en haar liberale Deense collega Anne Elisabet Jensen 5,5 miljoen euro aan subsidiegeld los te krijgen voor proefprojecten met bewaakte truckstops. Tot de zomer kunnen ondernemers en overheden uit alle vijfentwintig Europese lidstaten een voorstel indienen. In 2007 moeten twee of drie terreinen in gebruik worden genomen.

Het belang van beveiligde parkeerplaatsen zal alleen maar toenemen, gelet op de sterke groei van het wegvervoer in de komende jaren. Eurocommissaris Jacques Barrot (Transport) sprak in januari de verwachting uit dat het wegvervoer in de EU de komende tien jaar met eenderde zal toenemen.

“Niets dan lof“, heeft Guus Wesselink over voor het initiatief van Wortmann-Kool. Wesselink is directeur van de Stichting Aanpak Voertuigcriminaliteit, een organisatie van onder meer het ministerie van Justitie en de grote autobrancheverenigingen. Hij wijst er op dat met name de kleinere transportbedrijven zijn aangewezen op schimmige parkeerplaatsen wanneer zij ergens willen stoppen. Zij beschikken niet over eigen bedrijfsterreinen waar ze kunnen parkeren, zoals internationaal opererende bedrijven als Nike of Hewlett-Packard die hebben. “In Nederland bestaan nauwelijks bewaakte parkeerplaatsen“, zegt Wesselink. Transporteur Maat is nu een voortrekker.

Bewaakte terreinen moeten het voor vervoerders ook eenvoudiger maken hun lading verzekerd te krijgen. Door de toenemende criminaliteit stellen verzekeraars steeds scherpere premievoorwaarden. TVM, de grootste transportverzekeraar van Nederland, verlangt bijvoorbeeld dat wagens zijn voorzien van geavanceerde - en dus kostbare - volg- en alarmsystemen.

Maat vindt dat een bedrijf als TVM moet bijdragen aan bewaakte terreinen. “Zij hebben toch ook baat bij minder diefstal?“ Een woordvoerder van TVM zegt dat de verzekeraar wel wil meehelpen, maar niet via rechtstreekse investeringen. “Dat past niet bij onze rol.“ Wel wordt bij TVM nagedacht over indirecte steun, zoals premieverlaging.

Brussel heeft laten weten dat de vervoerssector niet meer geld krijgt dan de 5,5 miljoen euro die nu beschikbaar is. Wortmann-Kool wil in de toekomst “publiek-private samenwerking tussen vervoerssector en overheid“.

Zij erkent dat dit moeilijk wordt. “De bottleneck is het vinden van grond. Die is namelijk ontzettend duur.“ Maat onderschrijft dit: “Wij investeren bijna 2 miljoen euro, en dan kunnen we maar 75 wagens kwijt. Grond rendeert beter wanneer je er een loods op zet.“

Guus Wesselink vindt dat de overheid bestaande bedrijventerreinen beschikbaar moet stellen voor private investeerders. Hij noemt Hazel-donk/Meer, een logistiek knooppunt op de Nederlands-Belgische grens. “Nederland is een belangrijk transportland. Bewaakte terreinen kunnen dat zo houden.“