Iraans voetballerslijf mag niet bekeken

Vrouwen mogen naar het voetbalstadion, verklaarde de Iraanse president maandag.

Zijn conservatieve achterban heeft daar boos op gereageerd.

In het Azadi-voetbalstadion in Teheran moedigen Iraanse mannen het nationale team aan bij een wedstrijd tegen Costa Rica. Buiten de poort protesteren vrouwen ondertussen tegen het hun opgelegde stadionverbod. Op het spandoek staat de tekst: “Wij willen een wedstrijd van ons nationale voetbalteam zien.“ Foto's AP Iranian police officers stand as Iranian girls hold a banner sign which reads in Persian "We want to watch a match of our national soccer team" as they wait to enter the Azadi stadium during a world cup friendly match between Iran and Costa Rica in Tehran, on Wednesday March, 1, 2006. Iranian women are not allowed to attend actual matches of the men's teams which are held in the coliseum. Iran won 3-2.(AP Photo/Hasan Sarbakhshian) Associated Press

Mogen Iraanse vrouwen nu naar het voetbalstadion? Deze vraag houdt de bevolking, politici en geestelijken bezig. Maandag maakte president Ahmadinejad bekend dat vrouwen toegang krijgen tot de stadions. Zijn uitspraak was een revolutie in Iran, waar vrouwen sinds de islamitische revolutie (1979) zijn verbannen uit voetbalstadions.

Er was vreugde en verbazing bij veel Iraanse vrouwenorganisaties. Die hadden jarenlang geprotesteerd tegen de maatregel, die in de ogen van veel Iraniërs onzinnig is. Vrouwen worden bijvoorbeeld wél bij basketbalwedstrijden toegelaten. De Engelstalige krant Iran News prees de “veelbelovende“ beslissing van Ahmadinejad. “Vrouwen vormen de helft van de maatschappij en samenleving. Dit besluit voorspelt veel goeds, maar komt veel te laat“, schreef de krant. “De vrouwen in dit land kunnen net zoveel als de mannen, ze zijn doktoren, journalisten en advocaten. In veel gevallen presteren ze zelfs beter dan de mannen.“

Maar snel na de bekendmaking van het nieuws van de president kwamen de eerste klachten van zijn achterban. Vanuit de heilige stad Qom werd door conservatieve geestelijken verbolgen gereageerd. Grootayatollah Fazel Lankarani gaf een fatwa (decreet) af waarin hij verklaarde dat het niet toegestaan is voor een vrouw om naar het lichaam van een man te kijken. “Zelfs als ze er geen plezier aan beleeft, mag het niet“, liet Lankarani volgens een Iraanse website weten. “Mannen en vrouwen horen niet te mixen, dus vrouwen kunnen geen sportplaatsen bezoeken.“

Er zijn nog andere argumenten tegen de aanwezigheid van vrouwen in de stadions. De conservatieve krant Kayhan maakte zich in een commentaar vooral zorgen over de “walgelijke sfeer in de stadions“. Er wordt gescholden, vuurwerk afgestoken en gevochten, zo schreef hoofdredacteur Hossein Shariatmadari. “De principiëlen en de gelovigen waren verrast en verbaast door de beslissing van de president. Wij verwachten dat hij géén haast maakt met het uitvoeren van zijn beslissing.“

Tijdens een wedstrijd tussen het door de Nederlander Arie Haan geleide team Perspolis en Rahahan, een week geleden in Teheran, was weinig te merken van een sfeer anders dan in andere voetbalstadions in de wereld. Maar er waren geen vechtpartijen of andere vormen van vandalisme. Ahmadinejad heeft aangegeven dat de aanwezigheid van vrouwen en families de sfeer zal verbeteren. “De mannen zullen zich gedragen als er vrouwen zijn“, verwacht hij.

Maar net als voor zijn voorganger, de hervormer Mohammad Khatami, blijkt het ook voor Ahmadinejad moeilijk én het volk én de invloedrijke ultraconservatieven tevreden te houden. Die laatste groep heeft veel macht in Iran.

De argumenten van de ultraconservatieven lijken nogal zwak omdat de hele dag voetbal op de Iraanse televisie is. Vrouwen kijken hier ook naar; velen zijn hartstochtelijke fans. Daarnaast lijkt het Iraanse veiligheidsapparaat krachtig genoeg om een eventuele gewelddadige sfeer in de stadions te beheersen.

De president heeft nu onderstreept dat het om een “plan“ gaat. Een assistent van Ahmadinejad heeft gezegd dat alleen getrouwde vrouwen in aanmerking komen voor stadionbezoek. Het is interessant te zien wie belangrijker zijn voor Ahmadinejad: invloedrijke geestelijken of het overgrote deel van het volk. Het wordt een moeilijke beslissing voor de populist, die zijn macht te danken heeft aan zijn conservatieve achterban.

    • Thomas Erdbrink