Alles is altijd anders

“Alles aan mij is ik, en nog eens ik', luidt het aan Toon Tellegen ontleende motto in De 1001 geheimen van Eva Zout, het nieuwste kinderboek van Judith Eiselin. Een beter motto had Eiselin niet kunnen kiezen voor dit “huis-tuin-en-keukenverhaal' over een buitengewoon meisje, dat ongewoon gewoon door Eiselin wordt verteld. Was Eiselin in haar debuut De ogen van Jesleia nog enigszins zoekende naar genre en stijl, in De 1001 geheimen van Eva Zout laat ze bij monde van Eva Zout haar eigen stem spreken en heeft ze een eigen(zinnig) onvergetelijk personage gecreëerd, dat doet denken aan meisjeskarakters als Guus Kuijers Madelief en Polleke.

Judith Eiselin,journaliste en schrijfster Foto Chris van Houts Houts, Chris van

De roodharige Eva Zout zit in groep acht, is een jonge leerlinge, heeft een gewone vader en voor een damesblad schrijvende moeder, en houdt het meest van Mimauw, haar Siamees.

Eva's achternaam is eigenlijk Benschop, maar omdat haar vriendin Eva Peper heet wordt ze door haar klasgenootjes Zout genoemd, een aardige vondst, die Eiselin gebruikt voor enkele goed gekozen woordgrapjes als het “Peper -en Zoutstelletje' en “rotpeper' die Eva aan het huilen krijgt. Ook Eiselins eenvoudige maar sprekende beelden en korte zinnen zijn zorgvuldig geformuleerd en passen een elfjarige.

Eva's eigenzinnigheid uit zich door haar “wonderlijk krachtige fantasie'. Ze dagdroomt heerlijke dromen: over een boot waarvan ze een varend strand wil maken, haar toekomstige leven als spion en de geheimen van de wereld. Maar “spioneren is wel moeilijk. Voor je het weet zit je op een dwaalspoor. Voor je het weet word je verrast'. Want mensen doen zich vaak anders voor dan ze zijn. “De moeilijkste geheimen zijn misschien wel vlak in de buurt verstopt', weet én ervaart Eva aan den lijve.

Bijvoorbeeld wanneer Peper Eva toevertrouwt dat ze verliefd is op een jongen uit de klas waardoor Eva zich buitengesloten voelt. Bijvoorbeeld wanneer Eva ontdekt dat haar moeder wellicht zwanger is. En bijvoorbeeld wanneer Eva vermoedt dat haar vader een andere vrouw bemint. Wie is die, volgens Eva vrouwelijke hijger aan de telefoon? Wie is die vrouw die in een auto met een laptop voor Eva's huis staat geparkeerd?

De kracht van het boek zit erin dat Eva deze ondraaglijke gedachte - ze besluit uiteindelijk om met Mimauw voorgoed te verdwijnen - nergens letterlijk uitspreekt, terwijl je wel Eva's verontrustheid en verdriet voelt. Haar suggestieve, terloopse observaties en onafgemaakte gedachtes creëren spanning en bevestigen hoe ondoorgrondelijk het alledaagse leven kan zijn.

Het belangrijkste geheim dat Eva onthult is dat “alles altijd verandert' en dat het grootste geheim in ieders uniciteit schuilt. In Eva's woorden: “Weet je dat je in de spiegel verkeerd om bent? [] We hebben omgedraaide ogen en onze oren zitten andersom, in het echt. Je kunt jezelf nooit zien zoals anderen je zien'. Anders gezegd: “Alles aan mij is ik, en nog eens ik'. Dat geldt voor iedereen, maar bovenal voor Eva Zout en Judith Eiselin, die buitengewoon knap in het hoofd van een elfjarig meisje is gekropen en haar een unieke stem heeft gegeven die veel kinderen zal aanspreken.

Judith Eiselin, De 1001 geheimen van Eva Zout Querido, 128 blz. euro 13,50, 10+

    • Mirjam Noorduijn