Advocaat zet zich klem tussen beroepsregels en justitie

Rechercheur Sjaak K. verkocht jarenlang informatie aan de onderwereld, zegt justitie. Justitie wil ook de advocaat over zijn eigen cliënt laten getuigen, maar die weigert, en beroept zich op zijn verschoningsrecht.

Je bent rechercheur of je bent het niet. Op 9 januari dit jaar werd Sjaak K. (50) van de Nationale Recherche door zijn chef op pad gestuurd met een envelop voor een ander politiekorps. In de envelop zat een verzonnen verhaal over de vriendin van Mink K., die over drie dagen een ontmoeting zou hebben met een crimineel uit Spanje om over financiën te praten.

K. stopt zijn auto op een parkeerplaats, opent voorzichtig de envelop en pakt het stuk tussen een dubbelgevouwen papiertje om vingerafdrukken te voorkomen. Nadat hij de inhoud gelezen heeft, maakt hij direct een afspraak met Hans van E., een voormalig Amsterdams rechercheur. K. vertelt Van E. dat hij wat voor 'Nico' heeft.

Wat Sjaak K. niet weet is dat zijn auto volhangt met camera's en dat hij afgeluisterd wordt door de rijksrecherche. Die verdenkt hem al een tijd van het lekken van vertrouwelijke informatie. Op videobeelden is de truc met het papiertje te zien en op band staat hoe K. met Van E. overlegt. Vijf dagen later worden K. en Van E. aangehouden. K. voor het verkopen van informatie en Van E. voor het omkopen van een politieambtenaar. Jarenlang zouden de twee volgens justitie al zaken doen.

Gisteren stonden beide verdachten voor de rechtbank, die moest beslissen over de voorlopige hechtenis van de twee. Het onderzoek is nog niet afgerond. Zo wil het openbaar ministerie (OM) nog een aantal getuigen horen. Een van hen is advocaat Nico Meijering, die Hans van E. verdedigt. Niet dat Meijering verdachte is, maar volgens het OM is hij via zijn cliënt wel betrokken geraakt bij de zaak. De Nico waarover K. en Van E. spreken in het afgeluisterde gesprek is Meijering, die ook advocaat van Mink K. is. En dus is een verklaring van Meijering volgens het OM zeer belangrijk. Maar Meijering weigert te getuigen.

Daarmee gaat de zaak niet alleen over een lekkende agent en een handelaar in informatie, maar behandelt deze strafzaak indirect de vraag hoever de geheimhoudingsplicht en het verschoningsrecht - een advocaat kan niet gedwongen worden vertrouwelijke informatie over zijn cliënt verstrekken - van een advocaat reikt.

Nadat Van E. gearresteerd was, belde officier van justitie M. Zwinkels direct met Meijering om te vertellen dat Van E. was opgepakt, én dat het volgens het OM niet zo'n goed idee was voor Meijering om als zijn advocaat op te treden. Want hij zou zelf getuige worden, omdat hij in het dossier voorkwam. Meijering nam toch de verdediging van Van E. op zich. Op een verzoek daarna voor een verhoor ging hij niet in. De daarop volgende dagvaarding negeerde hij ook.

Het OM verzocht de rechtbank daarom gisteren te bepalen dat Meijering alsnog als getuige gehoord moet worden tegen zijn eigen cliënt. Want er is geen 'algeheel, absoluut verschoningsrecht', zei officier Zwinkels. Maar de waarnemend deken van de Amsterdamse orde van advocaten L. Mannheims waarschuwde Meijering gisteren juist dat hij zich aan de regels van zijn vak moet houden. Van een verklaring kon daarom volgens Mannheims geen sprake zijn. 'Hij mag geen enkele vraag beantwoorden'. Zou hij dat wel doen, dan overtreedt hij de gedragsregels voor de advocatuur en loopt hij het risico tuchtrechtelijk te worden aangepakt.

Terug naar de twee verdachten. De Rijksrecherche begon in augustus 2003 een onderzoek naar het lekken van vertrouwelijke politie-informatie naar criminelen, journalisten en advocaten. Het ging vooral om informatie over de zogeheten 'Hollandse netwerken', met criminelen als Willem Holleeder, Mink K., Dino S., en de in 2000 geliquideerde Jan Femer.

Zij beschikten, zo bleek uit verklaringen, over corrupte contacten bij justitie en politie. In 2005 kwamen Sjaak K. en Hans van E. in beeld. Bij de Criminele Inlichtingen Eenheid (CIE) was informatie binnengekomen dat Van E. criminelen op de hoogte hielde. In een proces-verbaal stond: 'Hans van E., de voormalige politieman, was al jaren het corrupte politiecontact van Jan Femer. Na de dood van Femer is dit contact overgenomen door Dino S.. S. en Van E. ontmoeten elkaar nog regelmatig voor het uitwisselen van informatie. Van E. beschikt nog steeds over bevriende politiemensen die hem van informatie voorzien.'

Oud-politieman Van E. - begin jaren negentig ontslagen voor hasjhandel, waarbij Meijering hem verdedigde - kocht volgens justitie informatie van rechercheur K.. De twee ontmoetten elkaar geregeld in cafés. Van E. onderhield daarnaast contact met Dino S., die door justitie beschouwd wordt als handlanger van Willem Holleeder. Via hem zou informatie bij Holleeder terecht komen. Zo bleek uit onderzoek dat Dino S. na een ontmoeting met Van E. op zijn scooter stapte en aan de andere kant van Amsterdam contact had met Holleeder.

Een ander voorbeeld noemt justitie de invallen bij de Hells Angels in 2005. Die wisten volgens justitie door toedoen van K. en Van E. dat er een inval zou komen. Zo hing er in de dagen voor de geplande inval een briefje op het prikbord van de motorclub dat iedereen moest oppassen. Een dag voor de actie belt Van E. met Meijering. Hij zegt dat hij alleen maar 'ff wou doorgeven dat je het druk krijgt'. Volgens justitie een cryptische manier om duidelijk te maken dat er een inval zou komen, want Meijering heeft een aantal Hells Angels als cliënt.

Hans van E. en Sjaak K. hebben zich tot nu toe beroepen op hun zwijgrecht. Maar Sjaak K. wilde gisteren wel iets kwijt. Hij heeft dertig jaar bij de politie gezeten en zit nu drie maanden in de gevangenis. 'In die drie maanden heb ik meer eerlijke mensen ontmoet dan waar ik de afgelopen dertig jaar voor gewerkt heb. Als justitie me wil beschermen heb ik liever dat ze dat doen tegen de politieleiding van Amsterdam.'

De rechtbank bepaalde aan het einde van de middag dat de twee verdachten in voorarrest blijven. Of advocaat Meijering als getuige moet optreden of dat hij zich terecht beroept op zijn verschoningsrecht beslist de rechtbank later.

    • Tom Kreling