'Militairen VS mishandelen vaker'

Mishandeling van gevangenen in Irak, Afghanistan en op Guantánamo Bay door Amerikaanse militairen heeft veel vaker plaats dan Washington zegt. Bovendien worden daders zelden gestraft. Dat blijkt uit een rapport dat is samengesteld door de rechtenfaculteit van New York University en de mensenrechtenorganisaties Human Rights Watch en Human Rights First. Het rapport werd gisteren gepubliceerd.

Volgens de onderzoekers, die hun conclusies baseren op regeringsdocumenten verkregen via de wet openbaarheid bestuur, hebben sinds eind 2001 meer dan 600 Amerikaanse militairen zich schuldig gemaakt aan mishandeling. Zeker 460 gevangenen in Amerikaanse gevangenschap in Irak, Afghanistan en op Guantánamo Bay zouden daarvan het slachtoffer zijn geworden.

'Dit zijn geen geïsoleerde gevallen, zoals werd beweerd na Abu Ghraib [de Iraakse gevangenis waar Amerikaanse militairen in 2003 gedetineerden vernederden, red.]', zegt hoogleraar Meg Sattherthwaite van de NYU Law School desgevraagd. In de meeste gevallen gaat het volgens haar om zaken waarbij gevangenen worden geslagen en gemept met geweerkolven. 'Onder de militaire wetgeving en Amerikaanse federale wetgeving valt dit onder criminele mishandeling.' In december werd in het Congres een verbod tegen de wrede behandeling van terreurverdachten aangenomen. 'Dus zelfs volgens de politiek mag dit niet', zegt Satterthwaite.

De hoogleraar is niet zozeer geschrokken van het feit dat de mishandelingen wijdverbreid blijken te zijn, als wel van de hardnekkigheid waarmee ze doorgaan. Ook dat de daders zelden worden gestraft, verbaast haar. 'Twee jaar geleden werd gezegd dat 'Abu Ghraib' een dwaling was en dat mensen die gevangenen mishandelen zich zouden moeten verantwoorden.' Van de 600 militairen die zich volgens het rapport schuldig maakten aan mishandeling, hebben 40 celstraf gekregen. Eind januari kreeg een militaire ondervrager wegens dood door schuld een reprimande, een boete van 6.000 dollar en twee maanden huisarrest. Oorspronkelijk was hij beschuldigd van moord in verband met de dood van een Iraakse generaal die was gestikt nadat de ondervrager hem in een slaapzak had gestopt waarop hij was gaan zitten.