Meer hygiëne in OK: wondinfectie 90 procent lager

Negentig procent van de wondinfecties die ontstaan na operaties kan voorkomen worden als de hygiëne in de operatiekamer wordt verbeterd. Dat blijkt uit onderzoek waar medisch wetenschapper dr. Bas Knobben gisteren in Groningen op promoveerde. Een verbeterd ventilatiesysteem in de operatiekamer verminderde het aantal bacteriële besmettingen met de helft. Streng toezicht op het gedrag van personeel in de operatiekamer bracht de besmettingen met nog eens de helft terug.

Door de verscherpte hygiëne-maatregelen in het Groningse academisch ziekenhuis tijdens het plaatsen van kunstheupen en -knieën, hadden patiënten veel minder ontstoken wonden en raakten ook de protheses minder vaak geïnfecteerd. Infecties tijdens een orthopedische operatie zijn riskant voor de patiënt. Als de prothese ontstoken raakt, moet die verwijderd en opnieuw geplaatst worden. Hiervoor moet de patiënt vaak zes weken of langer in het ziekenhuis blijven.

Het Groningse ziekenhuis liet tijdens de studie een moderner ventilatiesysteem voor de operatiekamers aanleggen. Dat systeem voorkwam al de helft van de besmettingen tijdens de operatie. Maar na voorlichting van het personeel namen de besmettingen nóg eens met de helft af. Tijdens Knobbens onderzoek beperkten de Groningse orthopeden vooral de activiteit in de operatiekamer. Rondlopen en deuren openen verstoren de speciaal gestroomlijnde ventilatie van de operatiekamer, waardoor bacteriën zich verspreiden. Daarnaast waren er hygiënische maatregelen, zoals het goed dragen van mond- en hoofdkapjes. Anesthesisten, die gewend waren om van de ene operatie naar de andere te lopen, kregen een ander rooster.

In totaal werden vóór de vernieuwingen bij 34 procent van de operaties besmettingen van bot of gereedschap gevonden; nadien was dat bij 8 procent. Het aantal wondinfecties nam af van 15 naar 1,5 procent. De maatregelen zijn sinds de invoering in 2003 in stand gehouden.

Knobben benadrukt dat de gedragsmaatregelen nog effectiever zullen zijn in ziekenhuizen die niet beschikken over een modern 'laminair' ventilatiesysteem, omdat daar de luchtstroom moeilijker te reguleren is. Niet veel OK's hebben zo'n systeem. Het is duur en lastig in te passen in een bestaand gebouw.

Infecties: pagina 10