Kamer eist helder plan van Ross voor budget

De Kamer wil dat staatssecretaris Ross met begrijpelijke plannen komt om het geld voor gehandicapten en ouderen eerlijker te verdelen. Nu zijn de plannen vaag.

Het zit staatssecretaris Ross (Volksgezondheid, CDA) niet mee. Eerder dit jaar verbouwde de Kamer de fundamenten van haar welzijnswet. Nu vinden de volksvertegenwoordigers haar plannen om de tehuizen voor hulpbehoevenden anders te financieren, onder de maat. Wat dreigt is uitstel van een eerlijker verdeling van de miljarden voor gehandicapten, ouderen en psychiatrische patiënten, die vaak levenslang afhankelijk zijn van zorg.

Het gaat om mensen als Jolanda Venema, het meervoudig gehandicapte meisje dat jaren geleden een schok in Nederland veroorzaakte toen bleek dat zij naakt aan een verwarming werd vastgeketend omdat er geen adequate zorg voor haar was. Maar het gaat ook om licht dementerende ouderen die net naar het verpleeghuis zijn verhuisd en nog best veel zelf kunnen.

Precies met dat soort verschillen wil staatssecretaris Ross rekening houden bij de verdeling van de 14 miljard euro uit de AWBZ die bestemd is voor 250.000 mensen in tehuizen. Nu krijgen die instellingen geld voor het aantal bedden dat zij hebben. Dat geld kunnen zij besteden zoals zij willen. Straks levert elke individuele patiënt de instelling een bedrag dat het vervolgens ook aan hen persoonlijk moeten uitgeven. Hoe zwaarder het zorgpakket is dat de patiënt nodig heeft, hoe meer geld de instelling ontvangt.

Tot zover het breed gedragen idee van de zogeheten zorgzwaarte-financiering die Ross over negen maanden wil invoeren en die niets extra's mag kosten.

Maar dan is er de uitwerking die de staatssecretaris voor ogen heeft. Die noemt vrijwel iedereen onbegrijpelijk. 'Ik kan er echt geen touw aan vastknopen. Mensen in het veld zeggen dat ze bij God niet weten hoe ze uw plannen moeten uitvoeren', zei Kamerlid Van Miltenburg (VVD) tijdens een debat met de staatssecretaris vorig week. Kamerlid Vietsch en partijgenoot van Ross voegde toe: 'Ik dacht dat u onze vraagtekens weg zou nemen, maar het wordt steeds erger.' Voorzitter van de vaste Kamer-commissie G. Verbeet (PvdA) toonde begrip voor de verwarde parlementariërs: 'Ik begrijp er ook niets van.'

Vandaag eiste de Kamer dat Ross haar huiswerk over doet en nog in mei met begrijpelijke voorstellen terugkeert. Het CDA diende een breed gedragen motie in waarin het Ross vraagt om een 'duidelijk uitgewerkt plan' dat op steun van zorgverleners kan rekenen. Vietsch (CDA): 'Mensen moeten weten waar ze aan toe zijn, anders krijg je ongerustheid.'

Het ministerie van Volksgezondheid studeert al jaren op de modernisering van de AWBZ-zorg en de financiering ervan. Het wil de behoefte van de patiënten centraal stellen en meer zicht krijgen op de besteding van de enorme sommen geld. Daarom heeft Ross 50 'zorgpakketten' ontwikkeld, met daaraan uren en (nu nog onbekende) tarieven gekoppeld. Iemand als Jolanda Venema komt voor een van de zwaarste pakketten in aanmerking. Dat betekent dat het tehuis waarin zij woont, geld krijgt om haar wekelijks 40 uur begeleiding te bieden. Een licht dementerende oudere moet het doen met een kleine 6 uur hulp per week.

De Kamer vreest dat Ross met de uitwerking van dit principe alleen maar schade aanricht. De VVD en de PvdA willen minder bureaucratie en geen aparte indicatiestelling voor intra- en extramurale zorg. Zij geven net als de verenigde zorgverzekeraars de voorkeur aan zes zorgpakketten in plaats van 50. Een meerderheid vindt dat de staatssecretaris ruimte moet blijven geven aan nieuwe innovatieve vormen van zelfstandig wonen.

De positie van de patiënt wordt niet versterkt, vrezen Kamerleden. Patiënten moeten kunnen veranderen van zorgverlener als ze niet tevreden zijn. Een Kamermeerderheid wil een persoonsvolgend budget. Vanochtend begon over dat laatste de spraakverwarring opnieuw. Want wat was nou het verschil met het persoonsgebonden budget?

Ross antwoordde dat het heel simpel is: mensen kunnen straks naar een instelling gaan, maar er ook voor kiezen om dezelfde zorg thuis te ontvangen. Maar, zei ze: 'Ik ben geheel in uw handen en begrijp dat de tijd dringt.' Ze beloofde binnen een paar weken met een helder en door het veld gedragen 'stappenplan' te komen.