Het gat van Berlusconi?

In het bedrijfsleven is het al gangbaar: een nieuwe topman neemt een enorme voorziening om daarna met een schone lei te kunnen beginnen. De boodschap is dat de voorganger werk heeft laten liggen, maar dat dit niet op het conto van de nieuwe man mag worden geschreven. Die treft geen blaam, maar er moet dus wel een jaartje verlies worden genomen om de schade uit het verleden op te ruimen.

Deze manier van werken heeft zich in Europa al tweemaal voorgedaan op regeringsniveau, en dat is nieuw. In Griekenland maakte de nieuwe regering in 2004 bekend dat de vertrekkende socialistische Pasok-partij zodanig had gegoocheld met de begroting dat de gerapporteerde tekorten in feite veel hoger waren. Zo was, onder meer, het tekort in 2000 geen 2 procent van het bruto binnenlands product geweest, maar 4,1 procent. Ook in de jaren daarna was het tekort ruim 2 procentpunt hoger dan aan de buitenwereld was verteld. Conclusie: Griekenland had in 2001 de euro helemaal niet mogen invoeren.

Maar het was al te laat.

Ook in Portugal heeft zich vorig jaar een dergelijk voorval voorgedaan, toen de nieuwe socialistische regering onthulde dat het tekort dubbel zo hoog was als de vorige conservatieve regering had verteld.

Griekenland en Portugal zijn nu de landen met de hoogste tekorten van de eurozone, en moeten nu van de Europese Commissie het gat in de begroting zo snel mogelijk dichten. Griekenland zou het dit jaar moeten lukken, maar die kans is zeer klein. Portugal heeft tot 2008 de tijd.

Nu zijn dit beide kleine spelers in de eurozone, die afgezien van reputatieschade en precedentwerking weinig materiële schade berokkenen aan hun partners in de euro. Maar in financiële kringen wordt nu rekening gehouden met een veel ingrijpender mogelijkheid. Nu de regering-Berlusconi na vijf jaar plaats moet maken voor een coalitie onder leiding van de socialist Romano Prodi, zou zich in dat land iets soortgelijks voor kunnen doen.

Berlusconi had al jaren een steeds hoger oplopende ruzie met de Europese Commissie over de toegang tot de Italiaanse overheidsstatistieken. Brussel is al wantrouwend over de Italiaanse begroting, waarvan het tekort vorig jaar uit kwam op 4,1 procent.

Aan Prodi om dat tekort, met een wankele coalitie, verder terug te brengen. Zo wordt het aantrekkelijk om het tekort van vorig jaar plotseling als veel groter te presenteren, waardoor zonder hoeven te bezuinigen al een flinke reductie voor 2006 uit de bus komt. Zou het gebeuren? Niets is zeker, maar het is bijna te mooi om te laten liggen.

maarten schinkelmaarten schinkel

    • Maarten Schinkel