Gevlekte hyena krijgt al vroeg sociale status

Puppies van de gevlekte hyena krijgen van hun moeder al in de baarmoeder hormonen die ervoor zorgen dat ze direct na hun geboorte hun gedrag aanpassen aan hun sociale status.

Gevlekte hyena's (Crocuta crocuta) leven in groepen waarin een dominant vrouwtje de dienst uitmaakt, een uitzondering in het dierenrijk. De hormonen zorgen ervoor dat jonkies van dit vrouwtje zich al heel jong agressiever gedragen en vaker hun soortgenoten bestijgen.

Dat schrijven Amerikaanse biologen vandaag in het Britse wetenschappelijke tijdschrift Nature. Voor het eerst hebben wetenschappers kunnen aantonen dat zoogdieren statusgerelateerde eigenschappen via hormonen doorgeven aan een volgende generatie. Dat dit soort hormonen wordt doorgegeven aan het nageslacht is bij vogels al wel eerder aangetoond (via de eieren).

Binnen groepen hyena's heerst een strikte hiërarchie. Dominante vrouwtjes hebben als eerste toegang tot prooidieren en de eerste keuze in het paren met mannetjes. Ze zijn over het algemeen groter en agressiever dan de mannetjes en hebben een groot uitwendig geslachtsdeel dat lijkt op een penis. Tijdens hun zwangerschap maken vrouwtjes grote hoeveelheden mannelijke geslachtshormonen aan. Om vast te stellen hoeveel precies, analyseerden de onderzoekers poep van 27 volwassen vrouwtjes in het nationale park Masai Mara in Kenia. Met name tegen het einde van de zwangerschap bleken dominante vrouwtjes een grotere hoeveelheid aan te maken van het 'mannelijke' geslachtshormoon testosteron dan ondergeschikte.

Volgens de onderzoekers brengt agressie hyena's evolutionair voordeel. Onder hyena's bestaat een felle concurrentieslag om voedsel. Eerder is aangetoond dat hyena's die erin slagen om hun soortgenoten weg te duwen als de groep een prooidier heeft gedood, ook het meeste succes hebben in de voortplanting.