Geld voor behoud van erfgoed VOC

Met geld van Buitenlandse Zaken en OCW komt er een centrum voor het internationale erfgoed. Het moet zorgen voor meer aandacht voor gemeenschappelijk cultureel erfgoed uit de koloniale tijd.

Dat maakte staatssecretaris Nicolaï (Buitenlandse Zaken, D66) vandaag bekend tijdens een bijeenkomst in Amsterdam.

Vooral in de zeventiende en achttiende eeuw hebben Nederlanders hun sporen in Azië, Afrika en Amerika achtergelaten. Her en der zijn forten, huizen, kerken en infrastructuur aangelegd. Deze erfenis is volgens Nicolaï lang onderbelicht geweest, omdat voor landen als Ghana, Sri Lanka en Indonesië restauratie van de resten van het koloniale verleden onbespreekbaar was en het onderwerp wegens het verband met de handel in slaven omstreden was. Om die reden was het ook in Nederland vaak met schaamte omgeven. Tegenwoordig ziet men het toch vooral als gedeeld erfgoed.

Nederland is al bezig om, samen met alle landen waar de VOC-vestigingen had, de VOC-archieven te conserveren en te ontsluiten. Verder zijn met geld van OCW en Buitenlandse Zaken in diverse landen projecten uitgevoerd. Zo is in Sri Lanka in Galle het VOC-schip de Avondster opgegraven en is ter plekke een Sri-Lankese afdeling onderwaterarcheologie opgezet.

Deze initiatieven hingen echter als los zand aan elkaar en Buitenlandse Zaken had weinig oog voor de wetenschappelijke resultaten. Historicus Robert Parthesius, betrokken bij het onderzoek in Galle, wilde daarom dat er een centrum voor gemeenschappelijk erfgoed kwam. Daarin moet expertise en informatie gebundeld worden. Parthesius wil verder thematische programma's opzetten, waarin projecten kunnen worden samengebracht. Mogelijke thema's zijn slavernij, water, forten of de zijderoute per schip.

Parthesius is in overleg met de Universiteit van Amsterdam over samenwerking. Ook wordt contact gezocht met de private sector, om door restauraties van bijvoorbeeld forten het cultureel toerisme te stimuleren.

Het centrum gaat waarschijnlijk na de zomer voor zeker vijf jaar van start. De financiering zou vrijwel rond zijn, maar de hoogte van de bijdragen van Buitenlandse Zaken en OCW is nog niet bekend.