Ellian betoont zich een dogmatisch denker

In Opinie & Debat van 15 april verwoordt Afshin Ellian in zijn column `Politieke charlatanerie` zijn negatieve oordeel over het recente WRR-rapport en de opvattingen van Nasr Abu Zayd. Het begrip `islamitisch activisme` is volgens Ellian te breed. Als zowel Mohammed B. als Nasr Abu Zayd eronder vallen, is het wetenschappelijk onbruikbaar. Waarom? De essentie van het WRR-rapport is wellicht dat een begrip als `islamitisch activisme` wetenschappelijk aantoonbaar naar meerdere, verschillende gedachtewerelden verwijst. Ellian is van mening dat de hele islam middeleeuws en gevaarlijk is. Hij gaat voorbij aan de inzichten die sinds de achttiende eeuw verworven zijn betreffende de monotheïstische godsdiensten met een heilig boek.

Evenals de bijbel is de koran een boek dat door mensen is geredigeerd en door mensen verschillend wordt geïnterpreteerd. Mohammed is voor de één een voorbeeldig militair leider, voor de ander een inspirerende spirituele gids. De islam van de zevende eeuw is niet de hele islam. De Verlichting mag zich van Ellian ontwikkelen (bijvoorbeeld als het gaat om de positie van de vrouw), maar de islam moet stil blijven staan, anders is het volgens hem de `echte` of `ware` islam niet meer.

Wat de door de WRR aanbevolen politieke keuze betreft: de confrontatie zoeken en isoleren is een beleidsoptie die extremisme vaak bevordert. Zolang radicale moslims gedwongen worden tot een ondergronds bestaan, kunnen zij zich blijven uitdrukken in religieuze retoriek. Zodra ze bestuurlijke verantwoordelijkheid krijgen worden ze gedwongen politieke afwegingen te maken. Dan moet genuanceerd worden nagedacht, alsmede compromissen gesloten worden.

De WRR pleit voor het aangaan van een constructieve dialoog met politiek actieve moslims, waar dat maar mogelijk is. Het standpunt van Ellian dat dat per definitie nooit mogelijk is, is dogmatisch.

    • Prof.Dr. Peter Derkx Universiteit voor Humanistiek
    • Prof.Dr. Nasr Abu Zayd