Drie websites voor de koningin, dat is 't

Koningin Beatrix viert zaterdag Koninginnedag in Zeewolde en Almere. Zonder 'Oranjestructuur' komen er weinig initiatieven van de grond in Almere.

Schilders oefenen met het maken van portretten van leden van het koninklijk huis. Foto Maarten van Haaff Almere, 19 april 2006, voorbereidingen voor koninginnedag, amateurschilders oefenen op het schilderen van leden van het koninklijk huis. Haaff, Maarten van

De opdracht is een karikatuur te schilderen van een van de Oranjes. Op de tafel in het cultureel centrum in Almere ligt een stapel foto's. Allemaal geprint van de website van de Rijksvoorlichtingsdienst. 'Hé Jos! Heb jij al iets met Bernhard gedaan', roept cursusleider George Greutjes naar een deelnemer.

Het is Greutjes gelukt voldoende vrijwilligers te vinden die meedoen tijdens Koninginnedag, overmorgen in Almere en Zeewolde. Zestien in totaal. Niet iedereen was bereid zijn vrije dag 'op te offeren'. Greutjes: 'Ik kan me goed voorstellen dat mensen liever op vakantie gaan.' Zijn schildersclub zal op de route staan die de koningin door Almere aflegt. De schilders maken deel uit van een groep van zo'n 1.200 vrijwilligers.

Maar het organiseren van Koninginnedag in de jonge gemeente blijkt niet eenvoudig. 'Almere kent geen Oranjestructuur', zei burgemeester Annemarie Jorritsma twee weken geleden. Het opzetten van zo'n structuur kost geld. Veel geld, vinden SP en GroenLinks in Almere. Het is volstrekt onduidelijk hoeveel het feest gaat kosten. SP en GroenLinks stelden begin deze maand vragen in de raad, maar een duidelijk antwoord kregen ze niet. Alleen dat de gratis pendelbussen 100.000 euro kosten.

Ruwweg heeft Almere 650.000 euro begroot. Een woordvoerder van de gemeente zegt: 'De kans is groot dat de kosten achteraf véél lager komen te liggen.' Hoeveel lager weet niemand. De woordvoerder benadrukt dat het 'heel normaal' is dat niet alle kosten van te voren bekend zijn.

'Ik heb niets tegen de koningin', zegt Ruud Pet, fractievoorzitter van GroenLinks. 'Maar een beetje duidelijkheid is toch niet zo vreemd?' Pet ergert zich aan de andere partijen in de raad. 'Er heerst een houding van 'het feest moet er komen'. Kritische vragen worden niet gesteld.' De 650.000 euro komen uit het begrotingsoverschot van 2005. 'Maar ondertussen is er wel enorm bezuinigd op sociale voorzieningen', zegt Pet.

Hoogeveen en Meppel trokken voor Koninginnedag in 2002 ieder 250.000 euro uit. Groningen, waar Beatrix in 2004 kwam, besteedde volgens een woordvoerder van de stad een bedrag 'tussen de 250.000 en 300.000'. Volgens de woordvoerder zijn de kosten sterk afhankelijk van de grootte van de Oranje-infrastructuur. 'In Groningen hadden we al jaren een grote Oranjevereniging, dat drukt de kosten enorm.' Burgers organiseren daar zelf wat, in plaats van ambtenaren of externen.

Het gebrek aan burgerinitiatief kost de gemeente geld, zegt fractievoorzitter Pet. 'Burgers in Almere hebben uit eigen initiatief drie websites omtrent Koninginnedag opgezet. En dat was het dan', zegt ook Frans Mulckhuijse, fractievoorzitter van de SP. Volgens hem ontbreekt het in zijn stad aan sociale cohesie.

Mulckhuijse: 'Almere blijft toch een beetje een buitenwijk van Amsterdam. Het heeft niet echt een eigen identiteit. Daarbij komt dat de relatie tussen veel Amsterdammers en het Koningshuis toch al is gebrouilleerd'. Hij doelt op de kroningsrellen van 1980 in de hoofdstad. Volgens de SP'er is er in de afzonderlijke wijken van Almere wel samengewerkt. Als voorbeeld noemt hij het opzetten van kleine popconcerten of markten.

Almere vond een oplossing in de persoon van Odette Taminiau, de vrouw van de Amsterdamse ex-burgemeester Van Thijn. Taminiau, die jarenlang een projectbureau leidde dat Amsterdam moest promoten, is volgens Jorritsma een 'perfecte keuze'. Vooral door haar ervaring met grote evenementen, zegt ze. Bovendien was er nog een vacature bij de afdeling stadspromotie, die Taminiau tijdelijk vult. Almere rept echter met geen woord over wat Taminiau kost.

Samen met de kleine Oranjevereniging en andere lokale betrokkenen hebben Taminiau en haar werknemers uiteindelijk het feest toch goed kunnen organiseren. Volgens hen zijn er voldoende vrijwilligers.

Ondertussen voelt Bob Fonhof zich gepasseerd door de opmerking van Jorritsma dat Almere geen grote Oranjestructuur zou bezitten. Fonhof is voorzitter van de Oranjevereniging van Almere en tevens raadslid voor de Almere Partij. 'Wij hebben een uitstekende vereniging die heel goed functioneert', laat hij weten. De vereniging (die zestien bestuursleden telt) kan wel degelijk op eigen kracht opereren, beweert Fonhof. 'Voorgaande jaren ging dat ook goed. De vereniging heeft warme contacten met het bedrijfsleven. Met sponsoring halen we veel geld binnen.' Maar hoeveel kan Fonhof niet zeggen. Dat is pas bekend na afloop van het feest.

Jorritsma doet het gekissebis om geld af als gerommel in de marge. 'Dit is politiek helemaal geen thema, dat is het alleen in de media', zei ze op een persconferentie.

Op de schildercursus oefenden de hobbyisten vorige week donderdagavond nog. Want aan een mislukt portret van Van Vollenhoven als de koningin passeert, daar moet Telleman niet aan denken. 'Ik hoop maar dat ik geen uitglijder bega.' Hij klemt de foto van Van Vollenhoven op zijn schildersezel. Telleman geeft de oren bovennatuurlijke proporties. 'Een makkelijk slachtoffer. Dat wel.'

    • Jaus Müller