Zoeken naar Oranje-vrijwilligers in Almere

Koningin Beatrix viert zaterdag Koninginnedag in Zeewolde en Almere. Maar de jonge gemeente zegt nog geen “Oranjestructuur' te hebben. Almere organiseert het feest zelf. Hoeveel het kost weet de gemeente niet precies.

Ter voorbereiding van Koninginnedag schilderen amateurschilders in Almere leden van het koninklijk huis. Foto Maarten van Haaff Almere, 19 april 2006, voorbereidingen voor koninginnedag, amateurschilders schilderen leden van het koninklijk huis. Haaff, Maarten van

De opdracht is om een karikatuur te schilderen van een van de Oranjes. Op de tafel in het cultureel centrum in Almere ligt een stapel foto's. Allemaal geprint van de website van de Rijksvoorlichtingsdienst. “Hé Jos! Heb jij al iets met Bernhard gedaan?“, roept cursusleider George Greutjes naar een deelnemer.

Het is Greutjes gelukt om voldoende vrijwilligers te vinden die meedoen tijdens Koninginnedag aanstaande zaterdag in Almere en Zeewolde. Zestien in totaal. Niet iedereen was bereid om zijn vrije dag “op te offeren“ voor 29 april. Greutjes: “Ik kan me goed voorstellen dat mensen liever op vakantie gaan.“

Zijn schildersclub zal op de route staan die koningin Beatrix dit jaar door Almere aflegt. De hobbyschilders maken deel uit van een groep van ongeveer 1.200 vrijwilligers die zich hebben gecommitteerd aan de organisatie en uitvoering van Koninginnedag in Almere.

Maar het organiseren van Koninginnedag in de jonge gemeente blijkt niet eenvoudig. “Almere kent geen Oranjestructuur“, zei burgemeester Annemarie Jorritsma twee weken geleden op een persconferentie. En het opzetten van zo'n structuur kost geld. Veel geld, vinden SP en GroenLinks in Almere. Met nog drie dagen te gaan voor Koninginnedag is het volstrekt onduidelijk hoeveel het feest gaat kosten. SP en GroenLinks stelden begin deze maand vragen tijdens een raadsvergadering, maar een duidelijk antwoord kregen ze niet. Alleen dat er voor 100.000 euro aan gratis pendelbussen worden ingezet.

Ruwweg heeft Almere 650.000 euro begroot. Maar een woordvoerder van de gemeente laat weten dat dit het maximaal gereserveerde bedrag is. “De kans is groot dat de kosten achteraf véél lager komen te liggen.“ Hoeveel lager weet niemand. De gemeentewoordvoerder benadrukt dat “heel normaal“ is dat niet alle kosten van te voren niet bekend zijn. “Dat weten we pas achteraf.“

“Ik heb niets tegen de koningin“, zegt Ruud Pet, fractievoorzitter van GroenLinks in Almere. “Maar een beetje duidelijkheid over het bedrag is toch niet zo vreemd?“ Pet zegt zich te ergeren aan de andere partijen in de raad. “Er heerst een houding van “het feest moet er gewoon komen'. Kritische vragen worden niet gesteld.“

Pet wil ook meer weten over de herkomst van het bedrag. De 650.000 euro komen namelijk uit het begrotingsoverschot van 2005 ter grootte van 9 miljoen euro. “Maar ondertussen is er wel enorm bezuinigd op sociale voorzieningen“, zegt Pet.

Hoogeveen en Meppel trokken voor Koninginnedag in 2002 ieder 250.000 euro uit. Ook Groningen, waar Beatrix in 2004 kwam, besteedde volgens een woordvoerder van de stad een bedrag “tussen de 250.000 en 300.000“. Volgens de woordvoerder zijn kosten sterk afhankelijk van de grootte van de “Oranje-infrastructuur'. “In Groningen hadden we al jaren een grote Oranjevereniging, dat drukt de kosten enorm.“ Burgers organiseren daar zelf wat in plaats van ambtenaren of externe hulp. De woordvoerder van Groningen laat weten dat de gemeenteraad - in tegenstelling tot Almere - wél regelmatig op de hoogte werd gehouden van de kosten van Koninginnedag.

Het gebrek aan burgerinitiatief kost de gemeente geld, zegt fractievoorzitter Pet. “Burgers in Almere hebben uit eigen initiatief drie websites omtrent Koninginnedag opgezet. En dat was het dan“, zegt ook Frans Mulckhuijse, fractievoorzitter van de SP in Almere. Volgens hem ontbreekt het in zijn stad aan sociale cohesie om gezamenlijk een groot evenement als Koninginnedag op poten te zetten.

Mulckhuijse: “Almere blijft toch een beetje een buitenwijk van Amsterdam. Het heeft niet echt een eigen identiteit. Daarbij komt dat de relatie tussen veel Amsterdammers en het Koningshuis toch al is gebrouilleerd“. Hij bedoelt de hevige rellen tijdens Koninginnedag in Amsterdam in 1980. Volgens de SP'er is er in de afzonderlijke wijken van Almere wel sprake van samenwerking. Als voorbeeld noemt hij het opzetten van kleine popconcerten of markten in de wijk.

Maar Almere vond een oplossing in de persoon van Odette Taminiau, de vrouw van ex-burgemeester van Amsterdam Ed van Thijn. Taminiau, die jarenlang een projectbureau leidde dat Amsterdam moest promoten, is volgens Jorritsma een “perfecte keuze“. Vooral door haar ervaring met het organiseren van grote evenementen, zegt Jorritsma. Bovendien was er een nog openstaande vacature bij de afdeling stadspromotie van de gemeente. Taminiau kon dat gat tijdelijk vullen. Almere rept echter met geen woord over de kosten die zijn gemoeid met het inhuren van het bureau van Taminiau.

Samen met de relatief kleine Oranjevereniging en andere lokale betrokkenen hebben Taminiau en haar werknemers uiteindelijk het feest toch goed kunnen organiseren. Volgens hen zijn er voldoende vrijwilligers.

Ondertussen voelt Bob Fonhof zich gepasseerd door de opmerking van Jorritsma dat Almere geen grote Oranjestructuur zou bezitten. Fonhof is voorzitter van de Oranjevereniging van Almere en tevens raadslid voor de Almere Partij. “Wij hebben een uitstekende vereniging die heel goed functioneert“, laat hij weten. De vereniging (die zestien bestuursleden telt) is wel degelijk in staat om op eigen kracht te opereren, beweert Fonhof. “Voorgaande jaren ging dat ook goed. De vereniging heeft warme contacten met het bedrijfsleven. Met sponsoring halen we veel geld binnen.“ Maar hoeveel kan Fonhof niet zeggen. Ook hier geldt weer: dat weten we pas na afloop van het feest.

Burgemeester Jorritsma doet het gekissebis om geld af als gerommel in de marge. “Dit is politiek helemaal geen thema, dat is het alleen in de media“, zei ze op een persconferentie.

Op de schildercursus oefenden de hobbyisten vorige week donderdagavond voor een van de laatste keren. Want aan een mislukt portret van Van Vollenhoven als de koningin passeert, daar moet Telleman liever niet aan denken. “Ik hoop maar dat ik geen uitglijder bega.“ Bert Telleman klemt de foto van Van Vollenhoven op zijn schildersezel. De oren van Van Vollenhoven moeten het ontzien. Telleman geeft ze bovennatuurlijke proporties. “Een makkelijk slachtoffer. Dat wel“, geeft hij toe.

    • Jaus Müller