Wraakgodin aan de deur

Er staat een vrouw voor de deur. Natte haren, een beige regenjas over een zwarte onderjurk. Drieëntwintig jaar geleden was zij zijn zomerliefde. “Love you forever and forever,“ zong hij toen voor haar, “Will I wait a lonely lifetime? If you want me too, I will.“ En nu komt zij hem halen. Maar ja, hij is al eeuwen getrouwd met een andere vrouw, heeft een puberzoon, en staat op het punt om te emigreren. Bovendien, hij is die hele jeugdliefde allang vergeten.

Met De Vrouw van Vroeger schreef de Duitse schrijver Ronald Schimmelpfennig een spannende thriller met een mooi uitgangspunt en een eenvoudige maar meeslepende uitwerking. Extra spanning levert zijn verteltechniek op: hij spoelt de korte scènes constant terug of verder, waardoor steeds cliffhangertjes ontstaan. Schimmelpfennig heeft de pretentie hiermee de opnieuw gespeelde gedeeltes een nieuwe lading te geven, en om ons te wijzen op de ketenen van de tijd. Maar dat maakt hij niet waar. De vrouw van vroeger doet vooral te denken aan Britse of Amerikaanse relatiedrama's voor kleine bezetting, die veel van de Amerikaanse film hebben geleerd. Wat ontbreekt aan mysterie en complexiteit wordt goedgemaakt door het krachtige plot en dito dialogen waar voor goede acteurs veel eer aan te behalen valt.

In dit kamerspel kan Theu Boermans laten zien welk een groot spelregisseur hij is. Een van de aardige aspecten van het stuk (en een verschil met voornoemde Angelsaksische stukken) is dat het niet een duidelijk psychologisch pad volgt. De personages maken abrupte sprongen die op het eerste gezicht grillig lijken, maar wel kloppen. Boermans' cast weet deze geloofwaardig te nemen. Afgezien van oudgedienden Anneke Blok (jeugdvriendin), Harry van Rijthoven (man) en Myranda Jongeling (echtgenote), heeft Boermans twee piepjonge stagiairs gecast die onmiskenbaar talent hebben: Thomas Cammaert als de zoon en Laura Mentink als zijn meisje. Wederom toont Boermans zich een vaardige craddle snatcher die onervarenen tot grote hoogte kan brengen. Cammaert en Mentink spelen in feite het verleden van de oudere personages; de emotioneel geladen kalverliefde die even totaal als vluchtig is.

Anneke Blok maakt van de vrouw aan de deur een griezelige wraakgodin met lichte oversturing in de stem en grote ogen met een vleugje waanzin. Griezelig is vooral haar stellige overtuiging. Ze vraagt niets, ze eist niet eens, ze weet zéker dat de man met haar zal meegaan. Zij komt hem er alleen even aan herinneren. Deze demon uit het verleden verleidt en doodt de zoon. Ongetwijfeld doet zij dat om de ontrouwe vader en zoon te straffen, en om het belangrijkste obstakel tussen haar en de man op te ruimen. Maar toch ook om de totale jeugdliefde voor eeuwig stil te zetten in de tijd.

Voorstelling: De vrouw van vroeger van Ronald Schimmelpfennig door de Theatercompagnie. Gezien 22 april. Te zien t/m 30 april in Compagnietheater, Amsterdam. Inl. 020-5205320 of www.theatercompagnie.nl
    • Wilfred Takken