VVD-initiatief om macht Belastingdienst te breidelen

De ongebreidelde bevoegdheden van de Belastingdienst om controles uit te oefenen en gegevens op te eisen bij belastingplichtigen moeten worden ingeperkt.

Belastingplichtigen moeten de mogelijkheid krijgen om naar de rechter te stappen voor toetsing van de controles voordat de Belastingdienst aanslagen oplegt.

Kamerlid Ineke Dezentjé Hamming (VVD) wil dit vastleggen in een initiatiefwet die ze vanmiddag zou aankondigen in een gastcollege aan de rechtenfaculteit van de Universiteit Leiden. “De nieuwsgierigheid van belastingambtenaren hoort een juridische grens te kennen“, aldus Dezentjé. “Ik wil een stukje rechtsbescherming voor individuen en bedrijven.“

De initiatiefwet beoogt belastingplichtigen het recht te geven om “buitenproportionele controles van de Belastingdienst vooraf te laten toetsen door de rechter“. Niet alleen door bezwaar mogelijk te maken, maar ook door schorsende werking in te stellen. Nu is het voor belastingplichtingen pas mogelijk om na een voorlopige aanslag bezwaar aan te tekenen. “Betere rechtsbescherming valt in de categorie bestrijdingsmiddelen tegen de “rupsjes-nooit-genoeg' van de Belastingdienst“, zegt Dezentjé.

Ze vindt dat er meer aan rechtsbescherming gedaan moet worden omdat Nederland lijdt aan “controlitis': een overaanbod van inspectiediensten met selectieve bevoegdheden en een technocratische mentaliteit. Op fiscaal gebied noemt ze de “fishing expeditions' van de Belastingdienst waarbij bedrijven alle e-mailverkeer van een aantal jaren moeten overdragen of steeds nieuwe vragenlijsten moeten beantwoorden. De informatieverzoeken zijn tijdrovend en jagen bedrijven op hoge kosten.

“De nieuwe trend bij de Belastingdienst is dat de belastingplichtige vooral zichzelf controleert“, aldus Dezentjé. Ze vraagt zich af of sprake is van “veredelde luiheid“. Maar “ons rechtssysteem is helemaal niet ingesteld op veredelde luiheid enerzijds en overijverige ambtenaren anderzijds“.

Volgens Dezentjé heeft toenmalig staatssecretaris van belastingen Vermeend (PvdA) in 1997 al voorgesteld een “rechtsgang te openen“. Sindsdien is er niets gebeurd en het huidige kabinet stelt zich ronduit afwijzend op. Vandaar dit initiatief nu, aldus Dezentjé.

    • Roel Janssen