Vredesoverleg Sri Lanka in gevaar

In Sri Lanka neemt het geweld tussen het leger en de afscheidingsbeweging Tamil Tijgers weer dagelijks toe. En daarmee ook de angst voor een burgeroorlog.

Soldaten staan op wacht voor het hoofdkwartier van het Sri-Lankese leger in de hoofdstad Colombo. Daar pleegde een vrouw, vermoedelijk gestuurd door de Tamil Tijgers, gisteren een zelfmoordaanslag. Foto AP Soldiers stand guard at the entrance of the Sri Lankan army head quarters after an explosion inside the compound in Colombo, Sri Lanka, Tuesday, April 25, 2006. A female suicide bomber believed to be a Tamil Tiger rebel and pretending to be pregnant, exploded a bomb in front of a car that was taking Sri Lanka's top military general Lt. Gen. Sarath Fonseka inside the army headquarters in Colombo on Tuesday, the military said. (AP Photo/Eranga Jayawardene) Associated Press

De cijfers spreken voor zich. Bijna 300 mensen zijn dit jaar omgekomen als gevolg van aanslagen en geweld in Sri Lanka. Meer dan de helft van deze slachtoffers waren burgers. Deze week is het geweld tussen leger en separatistische Tamil Tijgers opnieuw opgelaaid, nadat gisteren een Sri Lankese vrouw in Colombo een zelfmoordaanslag had gepleegd bij de auto van de hoogste legergeneraal van het land. Volgens de autoriteiten is de aanslag het werk van de Tamil Tijgers.

Het antwoord van de Sri Lankese regering heeft niet lang op zich laten wachten. Gisteren en vandaag heeft het leger luchtaanvallen uitgevoerd op bases van Tamil Tijgers in de buurt van de haven van Trincomalee aan de oostkust van Sri Lanka. In die haven zou volgens een woordvoerder van Defensie een marineschip onder vuur zijn genomen door de rebellen.

In een televisietoespraak zei president Mahinda Rajapakse gisteravond dat hij zich niet zou laten koeioneren door de Tamil Tijgers om ten koste van alles de vrede te bewaren op het eiland.

De luchtaanvallen van de afgelopen dagen waren de eerste officiële militaire operaties tegen de rebellen sinds het staakt-het-vuren tussen regering en Tamil Tijgers van 2002. Officieel bestaat dat bestand nog, maar steeds meer mensen beginnen zich af te vragen of het gezien de huidige situatie geen farce is.

De twee partijen zouden deze week weer vredesbesprekingen voeren in Genève, onder leiding van Noorse bemiddelaars. De laatsten zijn ook de grondleggers van het bestand uit 2002. De eerste ronde van overleg in februari, in een kasteel buiten Genève, was aanvankelijk hoopvol. De onderhandelaars waren overeengekomen dat er een einde moest komen aan het wederzijdse geweld en beloofden het bestand weer te respecteren.

De Tamil Tijgers voeren al sinds begin jaren tachtig een gewapende strijd voor een eigen staat. Sri Lankese Tamils worden volgens hen als religieuze hindoe-minderheid gediscrimineerd door de boeddhistische meerderheid. Vorig week lieten de Tamil Tijgers weten af te zien van een tweede ronde vredesbesprekingen, onder meer wegens het toenemende geweld tegen Tamils.

Het dodental in Sri Lanka is fors opgelopen sinds het aantreden van Rajapakse in november. Rajapakse en zijn SLFP ( Sri Lanka Freedom Party), de grootste partij in de regeringscoalitie, waren geen grote voorstanders van het bestand. Het geeft de Tamils beperkte autonomie in delen van het noorden en oosten van het eiland. Rajapakse is wel voor vrede, maar niet voor een eigen staat voor de rebellen.

De laatste boodschap is niet goed gevallen bij de Tamil Tijgers. Of dit de reden is voor hun afwijzing van nieuwe gesprekken, is onduidelijk. Sommige politieke analisten zien hierin vooral een strategie van de rebellen om een sterkere positie te creëren voor toekomstige onderhandelingen. Ze zouden daarmee aangeven dat hun eisen serieus moeten worden genomen. Met het uitlokken van een frontale botsing, een burgeroorlog, zouden de separatisten bovendien de regering in diskrediet willen brengen, zo luidt een andere verklaring.

Veel staat er echter op het spel voor beide partijen. Sri Lanka - ook in de gebieden van de Tamil Tijgers - kampt nog steeds met de gevolgen van de tsunami van december 2004. De internationale gemeenschap heeft veel geld beloofd voor verdere wederopbouw, maar dan moet er wel vrede zijn op het eiland. Een burgeroorlog levert alleen maar verliezers op.