Voetballen met elfjarige ettertjes

De elfjarige Don uit de naar hem vernoemde film heeft de pech dat-ie door het leven gaat als Don, nu minister Donner de straatnaam The Don heeft geclaimd voor zijn rapactiviteiten. Aan de andere kant wordt in Don precies die realiteit geschilderd waar Donner en de zijnen het liefste de ogen voor sluiten, dus wat dat betreft kan scenarist en regisseur Arend Steenbergen een goed getimed gevoel voor ironie worden toegedacht.

Don Clemens Levert wordt belaagd in ‘Don’ scene uit de film Don FOTO: A-Film A-Film

De film Don gaat door het leven als een voetbalfilm in de Cinema Junior-reeks. Je kunt je afvragen waarom een In oranje-achtige film deel uit moet maken van een filmstimuleringsserie. Als er in de aanloop naar het WK ergens markt voor moet zijn is het een voetbalfilm. Maar diep in zijn hart wil Don waarschijnlijk helemaal geen voetbalfilm zijn. Steenbergen heeft gezegd dat zijn film een soort Temmink over jongeren moest worden. Temmink uit 1998 was een futuristische vechtfilm over de wereld na de ontdekking van het agressie-gen, waarvoor Steenbergen het scenario schreef. Don richt de blik op de jongens op het schoolplein die tot die vechtersbazen kunnen uitgroeien, of ze in miniatuur al zijn. Realistisch en hard doet de film dat, met weinig compassie en zonder de vraag waarom die jongens zo zijn als ze zijn. Weg met de psychologie, dit is een film met klootzakken in de hoofdrol. Verfrissend! En dankzij de ook na Langer licht weer ingenieuze fotografie van Lennert Hillege, vaak ook tamelijk overtuigend.

Ergens in de uitwerking moet Steenbergen zijn tegendraadse uitgangspunt uit het oog verloren zijn. Don werd een film over kinderen die ook voor kinderen geschikt moest worden gemaakt. Resultaat: knullige, uitleggerige dialogen en een abrupt happy end. De film ademt compromissen. Bewonderenswaardig Ken Loach-achtig realisme maakt plaats voor MTV-neprealisme. Het ergerlijkst is dat in de idiote manier waarop de voetbalwedstrijden in beeld zijn gebracht. Die bestaan vooral uit slidings en tackles. Er is amper een bal te bekennen en ieder doelpunt is in de kruising. Dat is misschien de droom van elke elfjarige. Maar die utopie haalt het realiteitsgehalte van de héle film onderuit. Als de scheidsrechter laat doorspelen tijdens een onweersbui en aan E-voetballertjes rode kaarten uitdeelt, wat moeten we dan denken van de zogenaamd “verontrustende' scènes waarin elfjarigen elkaar óf dood willen hebben óf het met elkaar willen doen?

Don. Regie: Arend Steenbergen. Met: Clemens Levert, Marius Gottlieb, Keisha Boye. In: 12 bioscopen.
    • Dana Linssen