Tolbeweging door neutronenster

Rotterdam. Astronomen - onder wie enkele Nederlanders - hebben de tolbeweging van een ster in het sterrenbeeld Grote Hond waargenomen, zo melden zij in een artikel dat binnenkort in het vakblad Astronomy & Astrophysics verschijnt. De ster is een neutronenster, het centrale overblijfsel van een zware, opgebrande ster, die op een afstand van ongeveer duizend lichtjaar staat. Hij heeft een diameter van 30 kilometer en draait in acht seconden om zijn as. Dat laatste heeft men afgeleid uit een periodieke variatie in zijn röntgenstraling.

De Europese röntgensatelliet XMM Newton heeft nu echter een tweede variatie aan het licht gebracht die zeven jaar duurt. Die ontstaat doordat de richting van de rotatieas van de ster langzaam verandert en hij dus steeds een iets ander deel van zijn oppervlak vertoont. Dit is pas de tweede neutronenster waarbij zo`n tolbeweging is ontdekt. Het kan belangrijke informatie opleveren over het inwendige van dit type ster en over de toestand van materie in omstandigheden die in laboratoria op aarde niet kunnen worden nagebootst.