Onafhankelijk en ondernemend

Eén op de tien Nederlandse studenten is van plan na de studie een bedrijf te beginnen.

Op universiteiten in de VS, waar ondernemerschap wordt gestimuleerd, zijn dat er meer.

Xander van den Biggelaar en Maikel Sterk vervoeren Brabantse feestgangers naar discotheken in de buurt. Loopbaan, Discobus Studenten ...? & Xander van den Biggelaar. Baarle-Nassau, 24-04-06 © Foto Merlin Daleman Daleman, Merlin

Maarten Goddijn (26), is vijfdejaars student economie aan de Rijksuniversiteit Groningen (RuG) en oprichter van Kennispartner, dat onder meer een uitzendbureau voor studenten omvat die daar werk dat aansluit op hun studie, kunnen vinden. Ook probeert Kennispartner academisch onderzoek toegankelijk te maken voor industrie en bedrijfsleven. Goddijn: “Onderzoekers bewust maken van de commerciële waarde van hun vinding, dat is ons uitgangspunt“.

Afgelopen zomer heeft hij samen met onder andere de RuG en de Kamer van Koophandel de Stichting StudEnterprise opgericht. StudEnterprise biedt studenten praktische ondersteuning bij het opzetten van een eigen bedrijf. Goddijn: “Universiteiten moeten ondernemen serieus nemen en iedere student ruimte geven ervaring op te doen.“ Staatssecretarissen Rutte (Onderwijs) en Van Gennip (Economische Zaken) zijn het daarmee eens. Op hun initiatief is het Partnership Leren Ondernemen opgericht, een organisatie voor onderwijs en ondernemerschap.

Helemaal nieuw is het plan om studenten en bedrijfsleven bij elkaar te brengen niet. Zo was er tot 2002 een speciale subsidieregeling die dit moest stimuleren en werden vooral in het praktijkonderwijs ruim honderd projecten uitgevoerd. Mbo's en hbo's waren al langer bezig met “ondernemende' studenten, nu volgen ook steeds vaker de universiteiten.

Rutte en Van Gennip willen dat meer studenten een eigen bedrijf beginnen. Nu zegt 9 procent van de studenten van plan te zijn na de studie een onderneming te starten. In de Verenigde Staten is dit percentage bijna 20 procent. Het Partnership Leren Ondernemen moet uiteindelijk studenten opleveren die - volgens de doelstellingen - creatief zijn, risico's durven nemen en ideeën in daden kunnen omzetten. Want: “Wil Nederland de concurrentie met landen als China aankunnen, dan hebben we mensen met een creatieve, ondernemende houding nodig“, aldus een woordvoerder van het ministerie van Onderwijs.

Tegenstanders vrezen dat door deze initiatieven de wetenschappelijke onafhankelijkheid in het geding komt. Ronald van Raak, Eerste-Kamerlid voor de SP en gastdocent aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, waarschuwt tegen de druk op universiteiten om kennis te leveren “waarmee bedrijven winst kunnen maken“. Een woordvoerder van het ministerie van Onderwijs is zich van geen gevaar bewust. “Druk? Universiteiten maken afspraken met het bedrijfsleven. Samenwerken is op alle terreinen heel belangrijk“.

Volgens hem zijn wetenschappers mans genoeg om onafhankelijk te blijven. Van Raak blijft zijn voorbehoud koesteren. “De universiteit moet mensen opleiden tot kritische en onafhankelijke denkers. Die kan je vervolgens prima in het bedrijfsleven gebruiken. Daarbij maak je met een cursus ondernemen studenten echt niet creatief of origineel.“

    • Lineke Nieber