Met de Realplayer is het net als met Netscape

De zaak-Microsoft is de grootste van het Europees Hof van Justitie ooit.

Heeft Microsoft zijn macht nou wel of niet misbruikt?

Nog nooit eerder heeft het Europees Hof van Justitie vijf dagen nodig gehad voor een hoorzitting. En, waarschuwde president van de rechtbank Bo Vesterdorf gisteren aan het eind van de tweede zittingsdag, waarschijnlijk loopt de zaak ook zaterdag door. De dertien rechters - ook een record - zijn er klaar voor.

Voor het hoger beroep van softwarebedrijf Microsoft tegen de Europese Commissie, dat maandag begon, is een groot deel van het gigantische gebouw in een buitenwijk van Luxemburg gereserveerd. Pijlen wijzen bezoekers de weg naar L'affaire Microsoft.

Wat staat er op het spel? Microsoft vecht drie maatregelen aan die de Commissie het bedrijf in 2004 oplegde. Een boete van een half miljard euro, omdat Microsoft zijn oppermachtige positie op de markt voor besturingssystemen zou misbruiken. Voor de Commissie een record, voor Microsoft bepaald niet. Al 5 miljard euro aan boetes en schikkingen heeft het bedrijf, dat jaarlijks circa 10 miljard euro winst maakt, betaald.

Later deze week staat ook de eis op het programma dat Microsoft technische gegevens over Windows aan zijn concurrenten moet geven. Het bedrijf heeft daar na twee jaar nog steeds niet aan voldaan. Gisteren werd eis nummer drie behandeld: dat Microsoft een versie van Windows op de markt moest brengen zonder de Media Player, een programma om op de pc muziek en filmpjes af te spelen.

De Commissie blijft bij zijn standpunt uit 2004 dat Microsoft in 1999 met opzet heeft besloten de Windows Media Player te koppelen aan zijn besturingssysteem Windows, om zo concurrerende spelers zoals Realplayer uit de markt te drukken. Zo kwam deWindows Media Player op alle pc's met Windows terecht, zo'n 95 procent van het totaal. Terwijl Realplayer tot 2002 de meest dominante mediaplayer was, is dat nu die van Microsoft. Volgens de Commissie gebruikt inmiddels 80 procent van de consumenten wel eens Windows Media Player en 40 procent de Realplayer.

Windows zonder Media Player moest de concurrentieverhoudingen herstellen. Dat is mislukt, moest de afgevaardigde van de Commissie gisteren toegeven. Van Windows XP zonder Media Player zijn er in ruim een jaar precies 1.778 exemplaren verkocht, minder dan 0,005 procent. Collector's items, volgens Microsofts advocaat Jean-Francois Bellis.

Blijft de vraag of Microsoft de Media Player in 1999 aan zijn besturingssysteem had mogen koppelen. De advocaten van Microsoft deden hun uiterste best het Hof te overtuigen dat ze de Media Player alleen uit kwaliteitsoverwegingen aan Windows hadden gekoppeld. Je verkoopt toch ook geen schoenen zonder veters? Maar dat standpunt leek onderuit te worden gehaald door een memo uit die periode aan Bill Gates, die in handen is van de Commissie. Daarin schrijft een werknemer van Microsoft dat “Realplayer net zo is als Netscape, maar nu kunnen we de strijd eerder beginnen“. Internetbrowser Netscape werd eind jaren negentig gemarginaliseerd nadat Microsoft besloot zijn eigen Internet Explorer te integreren in Windows. Ook schreven werknemers van Microsoft destijds dat de markt voor mediaplayers van groot strategisch belang was en dat ze die strijd moesten winnen.

De rechters toonden zich kritisch tegenover de argumenten van de Commissie, al zegt dat volgens Hof-kenners niets over de uitkomst. Een van de argumenten van Microsoft is dat Realplayer verre van dood is. De meeste internetters hebben volgens het bedrijf meerdere mediaspelers op hun computer staan en aanbieders van muziek en filmpjes zetten hun bestanden vaak in meerdere varianten op hun site.

Keuzevrijheid genoeg dus. Als uitzondering noemde advocaat Jean-Francois Bellis de website van de Europese Commissie zelf. Mediabestanden daarop kun je alleen afspelen met de Realplayer. Over een paar maanden wordt duidelijk of Microsoft het Hof heeft kunnen overtuigen.