Kamerleden ruziën over vertrouwelijke rapporten

Even dreigde minister Verdonk (VVD) in de problemen te komen over Indiase asielzoekers.

Maar de Kamerleden kregen onderling ruzie over procedures.

Rita Verdonk, minister van Vreemdelingenzaken en Integratie (VVD), had gisteren de hele avond tijd om thuis vier tassen met dossiers door te ploegen. “Dus ik hoefde me zeker niet te vervelen“, schreef ze gisteren op haar weblog.

Eerder op de middag had ze een sms'je gekregen, met de mededeling dat ze toch niet voor een spoeddebat naar de Tweede Kamer werd geroepen.

Eerder op de dag leek het erop dat Verdonk verantwoording had moeten afleggen over de verdwijning van 125 zogeheten alleenstaande minderjarige asielzoekers uit opvangcentra, sinds oktober 2004. Maar de aanjager van het debat, PvdA'er Jeroen Dijsselbloem, raakte verstrikt in procedurele kwesties in de vaste Kamercommissie voor Justitie.

Minister Verdonk stuurde vorige week een brief over de kwestie aan de Tweede Kamer en gaf een vertrouwelijk rapport van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) ter inzage aan de vaste Kamercommissie voor Justitie.

Kamerlid Dijsselbloem reageerde dit weekend woedend. Hij wilde een spoeddebat en speculeerde op een motie van afkeuring, waarin de PvdA opnieuw het vertrouwen in de kandidaat-lijsttrekker van de VVD zou opzeggen. Niet alleen bleek volgens hem uit de brief van Verdonk dat de rijksrecherche en de IND veel te traag waren omgegaan met onderzoeken naar de verdwijningen.

Bovendien zaten er, volgens hem, grote verschillen tussen de openbare brief en het vertrouwelijke rapport. Hij besloot details uit het rapport naar buiten te brengen. Hij wilde niet, zo zei hij, “met de handen op mijn rug“ debatteren. Bovendien wilde Dijsselbloem “aan de kaak stellen“ dat het kabinet er een gewoonte van maakt rapporten vertrouwelijk te maken, ook wanneer dat in het geheel niet nodig is.

De actie kwam hem op een boze e-mail van Kamervoorzitter Weisglas te staan. Weisglas vindt dat Dijsselbloem “de omgekeerde weg“ volgt. “Als de Tweede Kamer vindt dat er te veel vertrouwelijke rapporten zijn, dan zijn er allerlei manieren om daar oplossingen voor te vinden. De Kamer kan de minister vragen vertrouwelijkheid op te heffen of aan de voorzitter vragen dit te vragen. Geen van beide is gebeurd.“

Gisteren, tijdens een procedurevergadering, bleek dat Dijsselbloem kwaad bloed had gezet bij de vaste kamercommissie. De commissie heeft “haar ongenoegen over de gang van zaken“ (het lekken dus) in een besluit vastgelegd. De commissie vroeg wel aan Verdonk of het rapport openbaar gemaakt kon worden. Maar zolang daarop geen antwoord is, kan de Kamer geen debat voeren.

Commissievoorzitter Marleen de Pater (CDA) zegt dat ze zich “gestoord heeft aan de actie van Dijsselbloem“. Het liefst had ze al snel een debat gevoerd over de minderjarige asielzoekers, want het is volgens haar een belangrijke kwestie.

Jeroen Dijsselbloem vindt het “heel jammer“ dat hij Verdonk niet ter verantwoording kan roepen, zegt hij nu. Gisteren zei hij in de plenaire zaal van de Tweede Kamer dat hij nog een andere manier heeft om erachter te komen wat er mis is gegaan bij de Indiase asielzoekers. De commissie, zei hij, “zal de komende weken op fact finding gaan.“ Het wordt een eigen onderzoek, licht hij toe, waarin de Kamer met medewerkers van onder meer de IND gaat praten.

Maar ook hierover zijn misverstanden in de commissie. Dat onderzoek komt er helemaal niet, zegt Kamerlid Arno Visser (VVD). “Alleen Dijsselbloem wil dat. De commissie gaat geen onderzoek doen.“ Onzin, reageert Dijsselbloem weer op Visser. “D66 is met het plan gekomen. Ursie Lambrechts werkt het idee nu uit.“ Hij gaat nog “een hartig woordje“ met De Pater spreken. Volgens hem heeft ze zijn berisping in het commissiebesluit “er op het laatste moment zelf ingerommeld“.

Volgens Visser heeft de PvdA het spel hoog gespeeld - en verloren. “Het begon met die lariekoek dat er steeds meer vertrouwelijke dossiers naar de Tweede Kamer gestuurd worden. De Kamer vraagt om steeds meer informatie, dus lijkt het alleen maar zo. We moeten vermijden dat de Kamer een soort informatiepolitie wordt.“

hoofdartikel: pagina 7

    • Guus Valk