Dan maar zelf een stageplek creëren

Er zijn te weinig stageplaatsen voor mbo-leerlingen. De beroeps-opleidingen willen daarom meer samenwerken met bedrijven, zoals het ROC van Amsterdam doet.

Leerlingen van het ROC van Amsterdam doen in The College Hotel alles, van bakkerij tot management. Foto’s Merlin Daleman The College Hotel Ass. hfd. housekeeping Jaqueline du Qrocq & student Wesley Dierx. Amsterdam, 20-04-06 © Foto Merlin Daleman Horeca Daleman, Merlin

Een chique entree, een professionele receptie, een lounge vol internationale gasten. Aan niets is te zien dat het hier niet gaat om een regulier viersterrenhotel in het centrum van Amsterdam. De prijzen, variërend van 205 euro per nacht voor een eenpersoonskamer tot 670 euro per nacht voor een suite, zijn zelfs bovenmodaal. Alleen de naam, The College Hotel, verraadt dat het hotel óók een school is.

Het hotel, opgericht in mei 2005 is een samenwerkingsverband van het Regionaal Opleidingen Centrum (ROC) van Amsterdam en de Stein Group, een internationale hotelketen. Het wordt grotendeels gerund door mbo-leerlingen van de opleidingen Hotelschool, Toerisme, en Brood en Banket. Van restaurant tot receptie, van bakkerij tot management: alles is in handen van leerlingen die er een maand tot soms een heel studiejaar stage lopen. Achter de schermen hebben 25 professionals van de Stein Group de dagelijkse leiding. Zij geven vooral feedback aan de leerlingen over hun functioneren.

“Je leert hier verantwoordelijk te zijn“, zegt Chris Zomer (21), derdejaars Hotelmanagement en dutymanager in het hotel. “Ik heb niet het gevoel dat ik naar school ga. Het is werk. Leuk werk.“ De studenten krijgen voor de stage allemaal een sollicitatiegesprek met een leidinggevende van de Stein Group. “Zoals in het echt“, zegt Zomer. Wie niet wordt aangenomen, moet op zoek naar een andere stageplek. Maar door een strenge voorselectie op school - leerlingen moeten uitgebreid motiveren waarom ze stage willen lopen op The College Hotel - komen afwijzingen zelden voor.

ROC's zijn de laatste jaren steeds meer gaan samenwerken met gevestigde bedrijven. Wegens het gebrek aan reguliere stageplaatsen voor studenten in het beroepsonderwijs, proberen opleidingen studenten aan stages - en na de studie een vaste baan - te helpen door met bedrijven zelf stageplekken te creëren. “De beschikbaarheid van stageplaatsen is zeer conjunctuurgevoelig“, zegt een voorlichter van het ROC van Amsterdam. “Door als ROC meer langdurige samenwerkingsverbanden aan te gaan met bedrijven, worden stages minder afhankelijk van omstandigheden of van de goede wil van een ondernemer.“

En ook bedrijven zelf hebben baat bij de samenwerking. “We leren de toekomstig beroepsbeoefenaars hier al in een zeer vroeg stadium kennen“, zegt Isabelle van Ouwerkerk, hotelmanager van The College Hotel. “We hebben beter zicht op hun kwaliteiten en kunnen de echt goede leerlingen gemakkelijker behouden voor het bedrijf.“ Natuurlijk spelen ook economische motieven een rol. The College Hotel haalde tot nu toe een gemiddelde bezettingsgraad van 70 procent, “uitzonderlijk hoog“ voor een beginnend hotel, zegt Van Ouwerkerk.

Sommige ondernemers hebben ook ideologische drijfveren. Zoals Joop van den Ende, die sinds kort samenwerkt met de opleiding Kunst, Cultuur en Amusement van het ROC van Amsterdam om dit jaar vijftig stageplekken in de theaterwereld te realiseren. “Je ziet steeds vaker“, zegt Bijlsma, “dat grote ondernemers zoals Van den Ende naast winstgevend ook maatschappelijk verantwoord willen ondernemen“.

De opleiding Detailhandel Lifestyle in Amsterdam, waarin leerlingen worden opgeleid tot ondernemer, maar ook lessen kunnen volgen in vormgeving en interieur, heeft een convenant gesloten met het ontwerpbureau van Jan des Bouvrie. En het ROC in Amsterdam heeft ook een eigen reisbureau, waarin nauw wordt samengewerkt met bijvoorbeeld D-reizen en Vacansoleil.

“Doordat de bedrijven constant bij de opleiding betrokken zijn, bieden ze de leerlingen sneller vast werk aan“, zegt Bijlsma. “Vacansoleil geeft zelfs een baangarantie.“

Brigitte van Osch, senior manager van Vacansoleil: “De samenwerking kost nu veel extra inspanning, maar op lange termijn betaalt zich dat uit in leerlingen die zijn opgeleid zoals de branche het graag ziet.“

Veel scholen zijn intern ook steeds meer gaan functioneren als bedrijven. Theoretische vakken zijn meer op de achtergrond geraakt, de vaardigheden van de student staan centraal. Klassikale lessen zijn grotendeels vervangen door groepsopdrachten en zelfstandig werken.

“Motivatie, sociale vaardigheden, presentatie, disclipline. Alles telt nu mee“, zegt Robert-Jan Oranje, docent ICT aan de ICT-academie in Rotterdam. Door leerlingen op een minder schoolse manier op te leiden, stromen ze beter door. Oranje: “Bedrijven nemen sneller jongeren aan die weten wat er in een bedrijf van ze verwacht wordt.“

Of de vernieuwingen in het beroepsonderwijs leiden tot meer afgestudeerden met een vaste baan, is nog niet te zeggen. De uitval van studenten in het mbo ligt hoog, landelijk rond de 30 procent. Het competentiegericht onderwijs is vooral geschikt voor de gemotiveerde leerling.

De minder serieuze leerlingen hebben soms moeite met de toegenomen vrijheid. “Voor die leerlingen is het zaak dat ze genoeg begeleiding krijgen voordat ze aan het echte werk beginnen“, zegt hotelmanager Van Ouwerkerk.

    • Rob Wijnberg