Weg met het Qwerty-bord

Met een nieuwe vinding moeten honderden miljoenen Indiërs sneller in hun eigen taal op een pc kunnen werken.

Het HP-toetsenbord voor het Indiase alfabet. De gebruiker kan de letters met de pen (stylus) aantikken of veranderen Foto Marc Hijink Hijink, Marc

Tweehonderd aanslagen per minuut. Dat haalt een beetje typecursist al snel op een toetsenbord. Maar voor het schrijven in een taal die niet op Romeinse letters gebaseerd is, blijkt het Westers keyboard (“US standard') een crime. Indiërs, Japanners en Chinezen moeten halsbrekende toeren uithalen met de shift-, alt-, en control-toets om in hun eigen schrift een Word-document in te voeren.

Het QWERTY-toetsenbord (genoemd naar de lettervolgorde) dat bij vrijwel elke computer wordt geleverd, is ontworpen voor het Engels. En dat is nu net de enige taal ter wereld die al aan 26 letters en een handvol tekens genoeg heeft. Voor andere Europese talen als Nederlands, Duits, Frans en Spaans zijn aanpassingen nodig om geaccentueerde letters als é, ë, ç en ñ te creëren. En talen die met andere alfabetten of ideogrammen werken, hebben het helemaal moeilijk.

Volgens Ajay Gupta, directeur van HP Labs in India is er een rechtstreeks verband tussen het aantal Indiërs dat Engels spreekt en het beperkte aantal Indiërs dat een computer bezit. “Van onze bevolking van 1 miljard mensen zijn 68 miljoen Engelssprekenden en 53 miljoen pc-gebruikers. Indiërs vinden een computer niet te duur; ze vinden het apparaat onhandig omdat ze niets aan het toetsenbord hebben.“

Gupta's laboratorium ontwierp daarom het Gesture Keyboard, een uitbreiding voor de pc waarmee het Hindi-schrift makkelijker ingevoerd kan woren. In plaats van een uitgebreid toetsenbord koos HP voor een drukgevoelige tablet met stylus, zoals die ook in de grafische sector vaak gebruikt worden om te kunnen tekenen op een pc. De stylus is nauwkeuriger aan te sturen dan een muis. De naam, gesture (gebaar), verwijst naar de beweging die het pennetje maakt over het tablet.

Het Hindi-schrift bestaat uit 36 medeklinkers, die elk veranderd kunnen worden door middel van 12 matras (klinkers). Die combinatie vormt een lettergreep waarmee uiteindelijk het woord gevormd wordt. Het Gesture Keyboard is onderverdeeld in vlakken die de basiskarakters vormen. Zodra de stylus een bepaald karakter aanwijst, moet de pc-gebruiker ook een kleine schrijfbeweging maken. Handschriftherkenning analyseert deze beweging en vertaalt die in een digitale letter. Volgens Gupta zijn de letters gerangschikt op de manier waarop de meeste Indiërs op school hebben leren schrijven. “Het is nu mogelijk om twintig woorden Hindi per minuut te schrijven.“ Die snelheid is met een Westers keyboard onmogelijk te halen, aldus de HP-onderzoeker.

Een Gesture Keyboard werkt op dit moment met drie van de dertien officiële Indische talen - sommige Indische talen maken gebruik van andere alfabetten en dat kost extra ontwikkeltijd. Volgens Gupta komen er in de toekomst wellicht ook keyboards voor Arabisch en voor talen gebaseerd op ideogrammen en karakters zoals Chinees en - in zekere mate - ook Japans. Veertigduizend Chinese karakters zijn echter een stuk lastiger in een keyboard te vangen dan Devanagari, zoals het Hindi-alfabet officieel genoemd wordt.

Het Gesture Keyboard wordt met een bescheiden prijs op de markt gebracht, vindt Gupta. “2.500 roepie (45 euro) is geen onneembare financiële drempel. Mensen kunnen met deze uitvinding zelf meer geld gaan verdienen. We zien het als een investering, waarmee HP uiteindelijk meer computers hoopt te kunnen verkopen.“

Maar was spraakherkenning niet een veel eenvoudiger oplossing geweest voor het snel invoeren van teksten? Ajay Gupta, zelf werkzaam in Bangalore, het Silicon Valley van India: “Iedereen die ons land kent, weet dat het er veel te lawaaiig is om spraakherkenning mogelijk te maken.“