Strenge wetten leiden tot alcoholmisbruik

Verbaten (nrc.next, 21 april) is te positief over de strenge Amerikaanse alcoholwetten.

Ze leiden ertoe dat de jeugd, als alcohol voorhanden is, zuipt tot ze erbij neervalt.

Professor Verbaten (“Onder de 21 is verkoop alcohol onverantwoord'; nrc.next, 21 april) is van mening dat de oplossing voor het tegengaan van alcoholconsumptie door jongeren in de Verenigde Staten veel beter is geregeld dan hier. Duidelijke regels, strakke controle, strenge straffen. In het kort: Utopia!

Het is alleen jammer dat de heer Verbaten voorbijgaat aan de werkelijkheid achter de Amerikaanse wetgeving. En die is dat het niet mogen drinken er toe leidt dat als er drank voorhanden is, jongeren doorzuipen tot ze erbij neervallen. Soortgelijk gedrag - maar dan niet-leeftijdsgebonden - kon je zien in het Verenigd Koninkrijk, waar de pubs om half elf dichtgingen. Zuipen en nog eens zuipen voordat de kroeg sloot. Waar Verbaten ook aan voorbijgaat is het feit dat jongeren in de VS massaal valse identiteitsbewijzen gebruiken. Mijn jongste zoon - toen achttien -- raakte op het vliegveld JFK in gesprek met een paar National Guard-soldaten. Mijn zoon zei het jammer te vinden nu een paar dagen geen biertje te kunnen drinken. Waarop beide militairen hem omstandig uitlegden op welke wijze hij snel aan een “correct' identiteitsbewijs kon komen. Vorig jaar november bezocht hij de campus van Harvard waar hij, zelf ervaringsdeskundige als oud-lid van een studentenvereniging, vaststelde dat de alcohol daar net zo rijkelijk stroomde als op zijn sociëteit en dat er geen onderscheid naar leeftijd werd gemaakt. Grappig vond hij de poster in een supermarkt: Attention! The shopclerk may be an undercover cop.

Alcoholgebruik door jongeren is een probleem dat je niet oplost met welke wetgeving dan ook. Het enige waar regels toe leiden is dat er nog draconischer regels worden bedacht. In de VS wordt gedacht aan het noteren van naam en identiteitsnummer van de koper van een vaatje tapbier. Dat leidt weer tot meer inventiviteit van de “getroffen' jongeren. Met wellicht als eindstation de illegale productie van alcohol.

Het consumeren van alcohol - en overigens ook van tabak - door jongeren kan maar op een manier worden verholpen. Door de ouders. Niet door botweg verbieden, maar door opvoeding, subtiele controle en het bieden van de juiste prikkels. Opvoeden houdt in dat je kinderen wijst op de gevaren, zonder hen een diepgewortelde angst te bezorgen. Laat weten dat je probeert hen voor die gevaren te behoeden. Dat verbieden tot stiekem gedrag leidt, ligt voor de hand. Nadrukkelijk controleren werkt eveneens contraproductief. Zie alles, hoor alles, weet alles, maar zwijg. En als je ingrijpt: wees subtiel. Als je ziet dat een kind de fout in dreigt te gaan, pak het dan zo aan dat hij of zij de kans krijgt om zelf vast te stellen dat het fout dreigt te gaan en zijn of haar fout te herstellen.

Dan de prikkels: als ouders maakten wij met onze kinderren, die toen net op de lagere school zaten, de volgende afspraak: als zij tot hun achttiende niet zouden roken of drinken, zouden wij hun rijbewijs betalen. Ik denk dat we in dat opzicht geluk hebben gehad. Onze kinderen zijn gaan sporten. Of dat een reden is om geen alcohol te consumeren, durf ik te betwijfelen, maar wat roken betreft: kassa! Op zichzelf heeft onze aanpak gewerkt. Onze kinderen consumeren tegenwoordig alcohol, maar ze zijn dat gaan doen op een leeftijd dat er niet zoveel meer fout kon gaan.

Als voormalig reclamestrateeg vind ik dat elke cent die wordt besteed aan het ontmoedigen van drinken en roken door jongeren, maar bijvoorbeeld ook de consumptie van het verkeerde eten, verspild geld is. Dat zelfs de strengste regelgeving verspilde moeite is. Het zou vele malen beter zijn als de overheid zich richt tot de ouders.

Misschien komt de overheid eens tot het inzicht dat het zinnig is om nu geld te steken in het onaantrekkelijk maken van roken, drinken en verkeerd eten door het onweerstaanbaar maken van andere zaken. Dat is beter dan later het veelvoud kwijt te zijn aan draconische controlesystemen en het oplossen van problemen. Breng gymnastiek weer als serieus vak op het rooster, met eindcijfer. Stel sportclubs in staat om jeugdinstructeurs aan te stellen. Betaal voor jongeren het lidmaatschap van een sportvereniging. Een jeugdlid van een squashcentrum betaalt zo'n 200 euro per jaar. Die kosten zijn er zo weer uit. Maar ja, de overheid en lange termijn: een contradictio in terminis.

David Lagewaard is voormalig reclamestrateeg.

    • David Lagewaard