Alle eenden op hok

Donderdag spreekt ecoloog drs. Anny Beckers over het belang van eendenkooien, Faculteit der Diergeneeskunde, Yalelaan 1, Utrecht, aanvang 9.00 uur.

Ganzenflappers en wilsterflappers, valkeniers en eendenkooikers. Door strengere Europese wetgeving wordt hun werk beknot. Op het symposium “Ambachtelijk werken met wilde vogels' verdedigen betrokken organisaties hun belangen door te wijzen op het nut van traditionele vogelvangmethoden voor wetenschap en natuur. Zo werken eendenkooikers en ganzenflappers mee aan ringonderzoek om de trekroutes van wilde vogels vast te stellen en via uitstrijkjes wordt de verspreiding van het vogelgriepvirus gepeild. De Provinciale Landschappen beheren 21 eendenkooien, Natuurmonumenten dertien. “We willen niet zozeer de vangst, maar vooral de natuurwaarden rond zo'n eendenkooi optimaliseren“, zegt Anny Beckers van stichting Het Zuid-Hollands Landschap. “Eendenkooien zijn waardevolle landschapselementen.“

Hoezo?

“Het zijn vaak prachtige natuurreservaatjes. Onze eendenkooi Bakkerswaal bij Krimpen aan de Lek telt meer dan veertig soorten broedvogels. Winterkoninkjes broeden in de rietschermen, grauwe vliegenvangers nestelen in oude schuurtjes. In het kooibosje broedt de grote bonte specht. Je kunt ijsvogels zien en de spectacu laire slaapvlucht van de aalscholvers, die hier in de winter allemaal op hun eigen vaste tak overnachten. Rond zo'n eendenkooi vind je allerlei kleine biotopen bij elkaar, met een vanginrichting hou je de soortenrijkdom in stand. Met de wilgentakken worden broedkorven gevlochten, het hakhout dient voor de beschoeiing. Het is een oerhollandse traditie, die misschien wel teruggaat tot de Romeinse tijd.“

Maar een natuurbeschermingsorganisatie draait toch geen wilde vogels de nek om?

“Jawel, maar veel minder dan vroeger. Volgens de Flora- en Faunawet mogen alleen wilde eenden en hun bastaarden nog in eendenkooien worden gevangen en als wildbraad worden verkocht, alle andere soorten zijn beschermd. Het blijft een bron van discussie. We zien die verkoop als compensatie. De kooiker vlecht ook veel broedkorven, waarin weer jonge eenden worden grootgebracht. En als je de vangsten niet in stand houdt, verlies je op den duur het afpalingsrecht, een zakelijk recht om op de gronden rondom de eendenkooi de rust te waarborgen, zodat boeren niet zomaar druk met slootwerk aan de gang gaan.“

En levert dat jarenlange ringonderzoek nog nieuwe inzichten op?

“Jazeker, je kunt daar ontzettend veel informatie uit halen. Sommige van onze geringde wilde eenden zijn diep in Rusland teruggevonden. Bij de wilde eenden heb je immers naast blijvers ook trekkers. Die trekeenden herken je meteen, ze gedragen zich veel schuwer. Overigens kun je lang niet alle soorten makkelijk ringen. Wilde eenden en smienten komen altijd nieuwsgierig op dat kooihondje af. De slobeend en pijlstaart zijn een stuk minder nieuwsgierig. En duikeenden zoals de kuifeend en de tafeleend weten altijd snel te ontsnappen.“

Programma symposium: www.wildevogels.nl

    • Marion de Boo