Zo ontstond modern Nederland

Waar men in Nederland ook zijn voeten neerzet, altijd heeft er eerder wel eens iemand gelopen of gestaan. Men moet er niet aan denken dat de aarde zelf zich al die voetstappen zou herinneren. Maar soms heeft er op een plaats iets zo belangrijks plaatsgevonden, dat het in het geheugen vastgelegd is en dat men zo'n plaats niet onaangedaan kan passeren. Het kan gaan om een overstroming, een brand of een moord. Ook blije herinneringen kunnen aan een plek vastzitten. Er is een schilderij geschilderd dat later wereldberoemd werd. Of er is iets belangrijks begonnen, bijvoorbeeld de aanleg van de eerste waterleiding.

De reeks Plaatsen van herinnering gaat over plekken die het waard zijn in het geheugen van Nederland te blijven. Vandaag verschijnt het deel over de negentiende eeuw (redactie Jan Bank en ondergetekende, Uitgeverij Bert Bakker, tot 1 juli 34,95 euro, daarna 39,95). 36 auteurs schrijven over 40 plekken. In de negentiende eeuw veranderde het profiel van Nederland letterlijk. De stadsmuren werden afgebroken en er verschenen nieuwe wijken. In Amsterdam werd op een kunstmatig eiland het Centraal Station neergezet. Spoorlijnen en nieuwe verharde wegen maakten het reizen gemakkelijk. De Haarlemmermeer werd met stoomkracht leeggemalen. Ook onder de grond gebeurden dingen: er werd riolering aangelegd, waterleiding kwam voor het eerst in de huizen.

    • Marita Mathijsen