'Een zoektocht naar de zin van de dingen'

Calexico is bekend om optredens met mariachi-muzikanten en Mexicaanse deuntjes.

Maar de bandleden willen geen karikatuur worden.

Joey Burns, zanger en gitarist van Calexico Foto Lex van Rossen 26-02-2006 AMSTERDAM JOEY BURNS, zanger Calexico FOTO LEX VAN ROSSEN ROSSEN, LEX VAN

De Americana-invalshoek lag er iets te dik bovenop, vindt Joey Burns. De groep Calexico, genoemd naar het grensgebied van Californië en Mexico waar ze veel van hun muzikale invloeden vandaan halen, speelde graag met clichés. Hoezen als de fluwelen kitsch-schilderijtjes die in Tijuana aan toeristen verkocht worden, optredens met mariachimuzikanten en nummers over dorre woestijnen en eindeloze snelwegen.

Zanger/gitarist Joey Burns en drummer John Convertino, samen de kern van Calexico, vonden dat het anders mocht. Hun vijfde album Garden Ruin is een tamelijk gewone liedjesplaat vol melancholie en hartstocht, maar zonder instrumentals of mariachi's.

'De laatste jaren hebben we zo'n beetje alle stijlen doorlopen,' zegt Burns, 'van jazzinvloeden tot elektronische experimenten. Op tournee met Wilco en Iron & Wine bespeurden we een zekere jaloezie bij het zien van zulke hechte, recht op hun doel afgaande bands. John en ik zijn ooit begonnen als ritmesectie van de rockgroep Giant Sand. We hadden heimwee naar de eenvoud van toen, dus hebben we weer een tamelijk elementaire rockband om ons heen verzameld. We houden nog steeds intens van Mexicaanse muziek. In een nummer als 'Roka (Danza de la muerta)' hoor je dat terug. Maar we wilden Calexico geen karikatuur laten worden van een club muzikanten met snorren en sombrero's.'

Albumtitel Garden Ruin werd ingegeven door de gedachte dat onze planeet er slecht aan toe is, aldus Burns. 'De wereld om ons heen is als een tuin die langzaam overwoekerd wordt door onkruid. Vooral in Amerika is weinig optimisme omdat ons land in oorlog verkeert en er met een scheef oog wordt gekeken naar iedereen die er afwijkend uitziet. Een belangrijke inspiratie was het werk van kunstenaar James Jean die we onze hoes hebben laten ontwerpen. Hij tekent surrealistische prenten van auto's die door klimop de lucht in getild worden, gebouwen die niet af zijn en mensen en dieren in onwerkelijke situaties en posities. Zijn werk past zo goed bij onze huidige muzikale koers omdat er een zoektocht naar de zin van de dingen wordt beschreven.'

Serieuze tijden vragen om serieuze muziek, verklaart Burns de directere weg naar het hart van de luisteraar die Calexico nastreeft. 'In het verleden ging het alle kanten op, van sfeervolle soundtrackmuziek tot uitbundige feestnummers. Wat mij nu het meest interesseert is de emotionele diepgang die je in een song van drie of vier minuten kunt bereiken. Bob Dylan was daar natuurlijk de meester in. Ons nummer 'Bisbee blue' is direct door hem beïnvloed. In de film The Big Lebowski is een nummer van hem te horen. Van die film konden we geen genoeg krijgen. Zoals dat gaat bij songwriters: je vangt dingen op en ze keren in al of niet gewijzigde vorm terug in je eigen nummers.'

Joey Burns en John Convertino zijn er trots op dat ze in elke denkbare samenstelling kunnen optreden, van een duo met gitaar en snaartrommel tot een compleet orkest met blazers en strijkers. Zelf speelt Burns gitaar, piano, cello, banjo, fluit, melodica, orgel, accordeon en alles wat hem verder voor de voeten komt. 'Onze huidige band is niet zo omvangrijk als hij wel eens geweest is. We proberen met zo weinig mogelijk mensen een zo uitgebreid mogelijk instrumentarium te beheersen. Op tournee gaat er een enorme trailer met muziekinstrumenten mee. Vibrafoon en trompet zijn misschien wel net zulke onmisbare onderdelen van onze sound als drums en gitaar. Maar een goed lied kun je nog altijd herkennen aan het feit dat het met simpele middelen overeind blijft. Onze duo-optredens zijn belangrijk omdat we in een vroege fase van het schrijfproces voor een nieuw album het onkruid eruit kunnen wieden. De songs die Garden Ruin gehaald hebben, zijn door een keihard selectieproces gekomen.'

Toen Nancy Sinatra een droog Lee Hazlewood-achtig woestijngeluid nodig had voor haar soloplaat, belde ze Calexico. 'Bijzonder eervol,' zegt Joey Burns, 'dat de hele wereld ons kent als dat sfeervolle westernorkestje. Hoog tijd voor ons om een nieuwe richting in te slaan.'

Garden Ruin is uitgebracht door V2. Concert: 27 april Tivoli, Utrecht.