'Belgen dragen de pijn van Joe's dood'

In Brussel gingen gisteren 80.000 mensen de straat op. Aanleiding: de dood van Joe Van Holsbeeck die werd neergestoken omdat hij weigerde zijn mp3-speler af te staan.

Zo’n tachtigduizend demonstranten verzamelden zich gisteren bij station Brussel Centraal voor een stille tocht door de binnenstad. Wegens de moord op Joe van Holsbeeck(foto AFP) An aerial view taken from a helicopter while some 80,000 people take part in a silent walk, Sunday 23 April 2006, near the Central Station of Brussels, where 17-year-old Joe Van Holsbeeck was killed last 12 April for a MP3 player. AFP PHOTO BELGA BENOIT DOPPAGNE AFP

Opnieuw is er in België een tiener vermoord. En opnieuw lopen de straten van Brussel vol. Voorop gaan de kinderen, de jongsten niet ouder dan een jaar of zes. Ze zijn gekleed in uniform, het zijn padvinders net als Joe Van Holsbeeck. Die werd anderhalve week geleden om het leven gebracht op een van de meest publieke plaatsen van het land: de hal van station Brussel Centraal. Om half vijf 's middag werd hij aangesproken door twee jongens die hem sommeerden zijn mp3-speler af te staan. Joe Van Holsbeeck, zeventien jaar oud, weigerde en kreeg vijf messteken. Sindsdien is hij voorpaginanieuws in België.

Zondagmiddag, aan het einde van de mars, maakt de vader Guy Van Holsbeeck zich los van de menigte. Op trappen voor het justitiepaleis, het enorme gebouw van het Brusselse gerecht, houdt hij een korte toespraak. 'De mensen hebben onze pijn gedragen', zegt hij. 'Nu moet de regering laten zien dat er iets gebeurt. Dat jongeren veilig op straat kunnen leven.'

Marc Celis, een vader van twee kinderen uit een buurgemeente van Brussel, was bij de Witte Mars van 1996. In dat jaar bracht de affaire-Dutroux 300.000 mensen op de been, maar dat was na maandenlange media-aandacht voor de zaak. 'Er hangt een zelfde sfeer als tien jaar geleden', zegt Marc Celis. Hij is gekomen om steun te betuigen aan de ouders van Joe Van Holsbeeck en om duidelijk te maken 'dat zoiets niet aanvaardbaar is'.

André Szygowski, een Pool die al bijna z'n hele leven in Brussel woont, zegt: 'Het volk is het beu met de maatschappij.' Maar wát moet de politiek doen? 'Goede sociale programma's', antwoordt hij.

Er zijn dit keer geen makkelijke oplossingen, denkt ook de Leuvense politicoloog Marc Hooghe. In de Vlaamse krant De Standaard publiceerde hij een artikel onder de kop 'Een tweede witte mars?'. Net als toen, analyseert hij, gaat het om publieke verontwaardiging. Maar dit keer kan politie en justitie geen laksheid worden verweten, al zijn de daders nog niet gepakt. Na de affaire-Dutroux is het justitie-apparaat hervormd. Rechters worden op objectieve wijze benoemd. Slachtoffers, schrijft Hooghe, worden betrokken bij juridische procedures.

Op de videobeelden die justitie deze week heeft vrijgegeven van de daders is te zien dat het gaat om jonge jongens met een Noord-Afrikaans uiterlijk. Maar het cordon sanitair rond het extreemrechtse Vlaams Belang blijft vandaag gesloten. De eerste oproep voor de mars werd gedaan door Fouad Ahidar, een Brusselse politicus van Marokkaanse origine. 'Ik ben blij zoveel verschillende mensen te zien', zegt hij kort voor aanvang. 'Natuurlijk hadden er meer mensen mogen komen, maar het is onmogelijk in dit land naast elke Vlaming of Waal een Marokkaan te zetten.' Migrantenorganisaties, vakbonden en scoutingverenigingen hebben hun leden oproepen mee te doen aan de mars.

Als de menigte stilhoudt bij station Brussel Centraal wordt kort maar luid geapplaudisseerd. Muzikanten spelen op gitaren en trompetten het lied Les Copains d'Abord. Dat werd ook gespeeld bij de begrafenis van Joe Van Holsbeeck, afgelopen donderdag. Op verzoek van zijn ouders deelden allochtone buren brood uit bij de kerk. De moeder van Joe verklaarde in een interview: 'Dat men mij niet komt vertellen dat ik nu alle Arabieren moet haten.'

De ouders van Joe lopen mee in gezelschap van Paul en Betty Marchal, boegbeelden van de Witte Mars van 1996. Ook verschillende politici demonstreren mee - als ouder, zo hebben ze vooraf verklaard. Op verzoek van de familie worden er tijdens de mars geen spandoeken gedragen, alleen bloemen. Slechts één vlag steekt boven de menigte uit, de vlag van België.