80.000 mensen om de pijn te dragen

In Brussel liepen 80.000 mensen mee in de Witte Mars voor Joe van Holsbeeck.

Maar voor een veilige samenleving zijn geen gemakkelijke oplossingen.

De kop van de stoet, gistermiddag in het centrum van Brussel. Foto Reuters Thousands of people attend a silent march in honour of Joe Van Holsbeeck in central Brussels, April 23, 2006. Holsbeeck, a 17-year-old teenager, was stabbed to death last week after refusing to hand over his mp3 player to two muggers in Brussels' Central railway station during rush hour. REUTERS/Francois Lenoir REUTERS

Opnieuw is in België een tiener vermoord. En opnieuw lopen de straten van Brussel vol; 80.000 mensen volgens de politie. Voorop gaan de kinderen, de jongsten niet ouder dan een jaar of zes. Ze zijn gekleed in uniform, het zijn padvinders net als Joe van Holsbeeck.

Joe van Holsbeeck, 17 jaar oud, werd anderhalve week geleden om het leven gebracht op een van de meest publieke plaatsen van het land: de hal van station Brussel Centraal. Om half vijf 's middag werd hij aangesproken door twee jongens die hem sommeerden zijn mp3-speler af te staan. Joe van Holsbeeck weigerde en kreeg vijf messteken. Sindsdien is hij voorpaginanieuws in België.

Zondagmiddag, aan het einde van de mars, maakt vader Guy Van Holsbeeck zich los van de menigte. Op de trappen voor het justitiepaleis, het enorme gebouw van het Brusselse gerecht, houdt hij een korte toespraak. 'De mensen hebben onze pijn gedragen', zegt hij. 'Nu moet de regering laten zien dat er iets gebeurt. Dat jongeren veilig op straat kunnen leven.'

Marc Celis, vader van twee kinderen uit een buurgemeente van Brussel, was bij de Witte Mars van 1996. In dat jaar bracht de affaire-Dutroux 300.000 mensen op de been. 'Er hangt een zelfde sfeer als tien jaar geleden', zegt Marc Celis. Hij is gekomen om steun te betuigen aan de ouders van Joe Van Holsbeeck, en om duidelijk te maken 'dat zoiets niet aanvaardbaar is'.

André Szygowski, een Pool die al bijna zijn hele leven in Brussel woont, zegt: 'Het volk is het beu wat er in de maatschappij gebeurt.' Maar wát moet de politiek doen? 'Goede sociale programma's', antwoordt hij.

Er zijn geen makkelijke oplossingen, denkt de Leuvense politicoloog Marc Hooghe. In De Standaard publiceerde hij een artikel onder de kop Een tweede witte mars? Net als toen, analyseert hij, gaat het om publieke verontwaardiging. Maar dit keer kan politie en justitie geen laksheid worden verweten, al zijn de daders nog niet gepakt. Na de affaire-Dutroux is het justitie-apparaat hervormd. Rechters worden op objectieve wijze benoemd. Slachtoffers worden betrokken bij juridische procedures.

Op videobeelden die justitie heeft vrijgegeven is te zien dat de daders jonge jongens zijn met een Noord-Afrikaans uiterlijk. Maar het cordon sanitair rond het extreemrechtse Vlaams Belang blijft vandaag gesloten. De eerste oproep voor de mars werd gedaan door Fouad Ahidar, politicus van Marokkaanse origine. 'Ik ben blij zoveel verschillende mensen te zien', zegt hij. Natuurlijk hadden er meer mensen mogen komen, maar het is onmogelijk in dit land naast elke Vlaming of Waal een Marokkaan te zetten.' Migrantenorganisaties, vakbonden en scoutingverenigingen hebben hun leden opgeroepen mee te doen aan de mars.

Als de menigte stilhoudt bij Brussel Centraal, wordt kort maar luid geapplaudisseerd. Muzikanten spelen op gitaren en trompetten Les Copains d'Abord. Dat lied werd ook gespeeld bij de begrafenis van Joe, afgelopen donderdag. Op verzoek van zijn ouders deelden allochtone buren brood uit bij de kerk. De moeder van Joe zei: 'Dat men mij niet komt vertellen dat ik nu alle Arabieren moet haten.'

Verschillende politici lopen mee - 'als ouders', zeiden ze vooraf. Op verzoek van de familie worden geen spandoeken gedragen, alleen bloemen. Slechts één vlag steekt boven de menigte uit, die van België.