Verzet van 'il cavaliere' blijft giswerk

Italië gist naar de ware reden van het verzet van Silvio Berlusconi tegen de verkiezingsuitslag te verzetten. Diepe teleurstelling, wrok, politieke tactiek? Zeker is dat de zakenman Berlusconi de wraak van centrum-links vreest.

'Nooit zal ik Prodi bellen', zo citeerde de Italiaanse pers Silvio Berluscon, bijgenaamd il cavaliere, gisteren. Maar zijn jeugdvriend en president van zijn mediaconglomeraat Mediaset, Fedele Confaloniere, heeft wel al een gelukstelegram naar Prodi gestuurd.

De zakenman Berlusconi lijkt Prodi via Confaloniere te vriend te willen houden, maar de politicus Berlusconi speelt het door fraude gedupeerde slachtoffer. Hij kan zijn verlies niet verkroppen en draagt het ene na het andere paard van Troje naar binnen, zegt Francesco Merlo in dagblad La Repubblica. 'Overgave zou voor Berlusconi een uitvaartceremonie zijn met de verspreiding van zijn as.' Volgens Merlo is er sprake van oog om oog, pure wraak. 'Jullie hebben mij gedemoniseerd, nu ik jullie.'

Berlusconi is diep teleurgesteld. Dat is zeker. Want hoewel verliezer, heeft hij ook gewonnen. Niet de verkiezingen, maar wel de verkiezingscampagne. Twee weken voor de stembusgang zeiden alle peilers dat hij 3,5 tot 5 procentpunten achter lag op Prodi. Na zijn ongemeen fel slotoffensief ontbreken hem maar 24.755 stemmen op 38 miljoen kiezers voor de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden en prolongatie van zijn premierschap. In de Senaat won Berlusconi met 141.146 stemmen, maar kreeg zijn coalitie als gevolg van de door hemzelf gewijzigde kieswet twee zetels minder (zie hiernaast).

Volgens de Italiaanse oud-premier Giulio Andreotti is Berlusconi's verzet 'begrijpelijk na zo'n beperkte nederlaag. Maar oh wee, als hij het systeem niet accepteert'. Wat moet Silvio Berlusconi nu hij heeft verloren? Waarom blijft hij als een kind dwarsliggen? Volgens Massimo Franco van de Corriere della Sera heeft Berlusconi zo fel geprotesteerd om zijn leiderschap binnen zijn eigen coalitie na de nederlaag te bevestigen. 'Hij wilde degenen die dit wilden betwisten neutraliseren', nu Forza Italia nog altijd de grootste partij is.

Er zijn commentatoren die denken dat hij obstructie pleegt in de hoop een voorzitterschap van de Senaat of mogelijk het presidentschap van Italië voor zijn coalitie in de wacht te slepen. Volgens anderen geloofde Berlusconi echt in de kans om de uitslag te keren.

Zeker is dat hij als zakenman de wraak van linkse politici vreest die een wet tegen belangenverstrengeling eisen. 'Er moet snel een draconische wet komen. Wie ook maar een tv-zender bezit mag niet eens meer dromen om sheriff van een graafschap te worden', aldus de linkse filosoof en burgemeester van Venetië, Massimo Cacciari. Berlusconi weet dat en werkt daarom nu al aan een plan om zijn Mediaset over te doen aan zijn kinderen.

Maar hij heeft nog meer te vrezen. De door hem ingevoerde mediawet die zijn bedrijf volgens Confaloniere op termijn 1 tot 2 miljard euro kan opleveren, loopt gevaar. Justitie bereidt ook een nieuwe zaak tegen hem voor vanwege het omkopen van getuigen in een rechtszaak.

Genoeg redenen om zich zo lang mogelijk tegen de verkiezingsuitslag te verzetten. 'Jullie dachten van me af te zijn?', zei hij tegen verslaggevers. Vergeet het maar. Als het aan Berlusconi ligt sterft het kabinet-Prodi een vroege dood, zijn er over twee jaar weer verkiezingen en wordt hij opnieuw premier of als die mogelijkheid er dan nog is president van Italië. Want zoals Merlo hem citeert: 'Ik ben een oorlog begonnen die je nooit kunt opgeven.'