'Verna! Vul je snoep bij! Nu!'

Reutelende wasmachines of een Kaukasisch kreng? Alverna geeft de stad proportie. Bericht uit Washington.

Alverna Thompson Foto Margriet Oostveen Oostveen, Margriet

Alverna leerde me de eerste tijd van alles. Hoe je de Amerikaanse manier van begroeten in tal van varianten gemeend uit je mond krijgt:

'How are yóú?'

'I am fine! And how are you?'

'Well, actually: I am great too! Thanks!'

'But that's wónderful!'

'It is! Isn't it?'

'O, definitely!'

Alverna weet alles. Hoe het moet met de maaltijd op Thanksgiving: 'Kan mij het schelen! Als je maar leuke mensen aan tafel zet!'

Of met de reutelende Amerikaanse wasmachines, waar in films dus niet voor niets tegenaan wordt getrapt: 'Chloor, veel chloor. En twee keer op heet, liefje.'

Op dagen dat de stad te groot lijkt, geeft Alverna de dingen proportie. Zij heerst over de populairste kassa van Giant Food. En ik ben haar zoetje, haar zoet taartje, haar suikertje en haar baby. Over veel valt hier eindeloos te peinzen, zoals: waarom geven zwarte cassières hun klanten altijd koosnaampjes en witte zelden? En waar hebben we dat aan verdiend? Nog maar een paar jaar geleden kwam er een man bij de kassa's van Giant die uitriep: 'Is er dan níemand om me te helpen!?' Er stonden naast Alverna nog drie zwarte cassières klaar.

Nog altijd wordt tegen haar volop geschreeuwd door een kreng van een bedrijfsleidster. Die is 'Kaukasisch', zoals dat hier heet. 'VERNA!!! Vul je snoep bij!!! NU!!!'

Alverna heeft een schitterende stem met vele registers. Nu kiest zij haar trage bas met groot bereik: 'Ja, mens-en. Schreeuw-en doen som-mig-en graag.'

Dan komt haar volgzame gezicht erbij. Haar oom Tom-gezicht. Wie haar kent weet dat dit het sein is om dekking te zoeken: 'Maar op HAAR DAAR hoeft u niet te letten.' Intonatie kakkerlak en de bedrijfsleidster vlucht haar uitkijktorentje van spiegelglas in.

In Alverna Thompson, zesenvijftig jaar oud en daarvan eenendertig jaren fulltime cassière, is de soevereiniteit vlees geworden.

Ze heeft een huisje in Brookland. Niet het slechtste, wel een slordig deel van de stad. Hier wonen mensen die in hun schaarse vrije uren tussen dubbele banen en kerkbezoek niet meteen zin hebben het gras te maaien. In Alverna's tuintje staan opmerkelijk veel pizzadozen. Haar huiskamervloer is bezaaid met blauwe Giant-tasjes. Wat in de ijskast moet is eruit. De rest laat ze nogal eens liggen. Ze is gewoon te moe en ze moet zo weer weg.

De Giant op Wisconsin Avenue gaat om zes uur 's ochtends open. Zij staat om vier uur op. Om half zes parkeert ze haar auto bij de supermarkt en blijft zitten. Ze bidt een kwartier. Daarna gaat ze naar binnen.

Om drie uur 's middags is ze weer thuis, even. Dan gaat ze bijles geven.

Zij groeide op in de zuidelijke staat Georgia, toen daar in de winkels van Five-n-Dime nog waterkoelers voor witte en waterkoelers voor zwarte klanten stonden. 'Mijn grootvader was net zo wit als jij en mijn oom ook, en als we die op straat tegenkwamen, dan knuffelde hij ons extra hard. Zodat iedereen stond te kijken. Dankzij mijn oom ben ik altijd arrogant geweest.'

De meeste zwarte kinderen hebben in de eerste plaats vertrouwen nodig, zegt ze. De eerste reactie van veel ouders op haar aanbod ze te helpen zegt veel: My child ain't stupid!

Via haar kerk zoekt ze de kinderen op. Zij leert ze rekenen door met ze te koken. Laat ze ingrediënten afwegen. Maatbekertjes tellen. Gratis, want zij geeft alleen maar door wat God haar heeft gegeven.

Ruim driehonderd kinderen nam ze in twintig jaar onder haar vleugels. Aan ieder van hen wijdde ze eerst een gebed: Heer, toon mij wat dit kind nodig heeft. Geef me de sleutel om dit kind te openen. Laat mij het helpen op school te blijven. 'Soms blijkt de sleutel helemaal geen les te zijn. Met sommige kinderen ga ik basketballen.'

Wat in deze stad nog steeds een kwestie is: of je van 'Afro-amerikanen' of van 'zwarten' moet spreken. Alverna mag beslissen. Met twinkelende ogen kiest ze haar domineestem. 'Ik ben voor jullie opgestaan en aan het werk gegaan. Ik, als rás. Ik heb van zonsop- tot zonsondergang gewerkt. Ik heb dit land gebouwd. Als iemand Amerikaan is, dan ben ik het.'

    • Margriet Oostveen