Prodi wint de slag, maar Berlusconi zet de oorlog voort

Romano Prodi heeft de Italiaanse verkiezingen gewonnen, maar regeren gaat heel moeilijk worden met zijn kleine meerderheid. Aan de andere kant heeft hij twee troeven: Europa en zijn gezag.

'We hebben de verkiezingen gewonnen en kunnen nu vijf jaar gaan regeren', zegt Romano Prodi, bijgenaamd il professore. Formeel klopt dat, maar regeren wordt heel moeilijk in Italië. Er zijn zeker drie redenen waarom het een zware tocht bergopwaarts wordt.

Allereerst de uiterst beperkte meerderheid van twee zetels in de Senaat. Alle wetten moeten zowel door het Huis van Afgevaardigden als door de Senaat worden goedgekeurd. Dat wordt heel moeilijk voor Prodi. Met maar twee zetels meer mag er nooit een centrum-linkse senator ziek zijn of naar de wc gaan. De zeven 'onpartijdige' senatoren-voor-het-leven zien hun macht toenemen.

Onder hen Giulio Andreotti (87). Deze man, die sinds 1946 in het parlement zit, zevenmaal premier was en negentien keer minister, geniet er zichtbaar van. Tegen deze krant zei hij donderdag: 'Eerst kijken hoe de regering eruit komt te zien, dan pas stemmen. We geven onze stem niet zomaar weg.'

Behalve Andreotti moet de partijloze Prodi ook zijn coalitie van negen partijen tevreden houden die op talrijke punten van mening verschillen. De Groenen die tegen de broodnodige investeringen in infrastructuur zijn. De libertijnse Radicalen die voor het homohuwelijk zijn en de katholieken die daar fel tegen zijn. De communisten die tegen flexibilisering van de arbeidsmarkt zijn en de sociaal-democraten die dat juist onontbeerlijk vinden voor de herlancering van Italië. Nu al ruziën de linkse partijen over de verdeling van de voorzitterschappen van Senaat en Huis van Afgevaardigden.

Het allergrootste probleem voor Prodi is de deplorabele toestand van het land. Deze week nog waarschuwde het Internationaal Monetair Fonds dat het begrotingstekort van Italië in 2007 zal oplopen tot 4,3 procent, veel hoger dan de EU-grens van 3 procent. De staatsschuld stijgt naar 107,6 procent van het Bruto Nationaal Product. IMF-directeur Rodrigo Rato: 'Er is haast geboden in Italië. De eerste honderd dagen zijn cruciaal.'

Volgens Ernesto Galli della Loggia, commentator van de Corriere della Sera heeft Prodi echter twee troeven op zak . De eerste troefkaart heet Europa. Niet voor niets heeft de oud-voorzitter van de Europese Commissie zijn coalitie de Unie genoemd. Hij wilde er de onmisbare verbondenheid van zijn Italië met de EU mee uitdrukken.

Het is ook niet toevallig dat Prodi direct na de zege begon te praten over die kopgroep die Europa moet herlanceren. Volgens hem kan alleen een sterk Europa wat betekenen voor Italië. Prodi kan zijn Europese verleden en netwerken inzetten om tijd, geld en manoeuvreerruimte te vinden voor Italië. Zijn eerste succesje heeft hij inmiddels binnen. De Europese Commissie heeft hem enkele maanden uitstel gegeven om de begroting voor de komende twee jaar te presenteren.

De tweede troef van Prodi is dat hij en alleen hij het is geweest die de verdeelde centrum-linkse coalitie aan de overwinning heeft geholpen. Hij heeft al die middelpuntvliedende krachten gebundeld. Deze prestatie geeft hem gezag.

Dit leiderschap moet hij zo snel mogelijk gebruiken. Prodi moet beslissen wie de voorzitter van de Senaat wordt en wie van het Huis van Afgevaardigden. Of zoals politicoloog Pasquino het stelt: 'Prodi moet Berlusconiseren' en autoritair optreden en zo de gelederen in zijn coalitie en in de Senaat gesloten houden.