Ouwe heer

Luik-Bastenaken-Luik is een Nederlandse klassieker. Je hoort vaak dat Nederlanders in de zomer van de Costa Brava zijn. Dat zijn ze niet. In de Ardennen wemelt het van Drenten, Groningers en Limburgers. Ze zoeken er de hoogte van een landschap dat ze thuis missen. Ze wanen zich in de bergen. En er is altijd huisgemaakte paté bij het ontbijt.

La Doyenne. Een klassieker van de kus der elementen. Woest, onherbergzaam, grotesk. In Luik-Bastenaken-Luik worden mensen stervelingen. Ze weten niet beter. Altijd de pas afgesneden door verraderlijke cols, het wenken van ravijnen, de zwaarte van een landschap met een oorlogsverleden. Vaak ook: de renner gegrepen door mist en regen.

La Doyenne doet huilen, veel meer dan de Ronde van Vlaanderen, Parijs-Roubaix of de 'Amstel'. Een klassieker van smart en kitsch. Eigenlijk een klassieker uit de tijd van voetriempjes, magische bidons en onbeschilderde frames. Reserveband onder het zadel of liever nog op de rug. Een klassieker die geen weet heeft van tijd en beschaving, van Hein Verbruggen en ProTour, van Rabo en QuickStep. Luik-Bastenaken-Luik werd op bier gereden, soms op cognac.

De winnaar van La Doyenne was doorgaans een dertiger. Ouwe rot in het vak. Gebalsemd door de wonden van zijn verleden. Getekend door het lot van weeskinderen. Hunkerend naar eeuwigheid náást de fiets. Het verlate en daarom zo wezenlijke geluksmodel Luik-Bastenaken-Luik.

In het peloton is geluk tegenwoordig aan de jeugd. De winnaar van Milaan-Sanremo is 24: Pozzato. De winnaar van de Ronde van Vlaanderen is 25: Tom Boonen. De winnaar van Parijs-Roubaix is 25: Fabio Cancellara. De Goldrace is gewonnen door een 26-jarige: Frank Schleck. En deze week won de 25-jarige Alejandro Valverde de Waalse Pijl. Kinderen op de fiets.

Een krant merkte op: 'De jaren zestig zijn terug.' Ook toen wonnen prille twintigers zowat alle klassiekers, Merckx en Godefroot voorop. Later werd de leeftijd van het podium verlegd naar veteranen: Museeuw, Tafi, Bartoli, Cipollini, Tsjmil. Dat vond ik mooier. Het is altijd leuk om te zien dat een ouwe heer zijn atletische vermogen nog kan beroeren tot heroïek. Het is vooral troostrijk.

In deze sentimentele logica zou ik, zondag, graag Michael Boogerd zien winnen. Maar Boogerd heeft een handicap: hij oogt jonger dan hij is. Het komt door die melkwitte tanden die altijd als een vlam uit zijn gelaat komen geflitst. De vlam die de brandstof verteert. Het komt ook door zijn Talpa-praatjes: liefde, liefde, liefde. De ander is ook liefde, geen vijand. Dan moet je kermiskoersen rijden, geen Luik-Bastenaken-Luik. Dan ben je van de Amstel, van de Cauberg.

Nee, Boogerd kan niet winnen, zondag. Daar heeft hij ook de ploeg niet voor. Niemand bij Rabo gunt hem het het tactische inzicht van de veteraan. Boogerd is in de ogen van zijn werkgever een regionalist. Dat betekent: tractor zijn voor geld en gewin. Jeepachtig schitteren op de velden. Lief zijn voor moeder de vrouw. Een tros kinderen is ook mooi meegenomen. Boogerd is misvormd tot paradepaardje van de bancaire Joop van de Endestal. Terwijl hij duizend keer authentieker is dan zijn gebit laat vermoeden.

Karsten Kroon is ook een dertiger. Dus: normaal gesproken kan hij La Doyenne niet winnen. Maar Karsten fietst tegenwoordig op lynchethiek. Hij is vernederd en beledigd door Rabo. Karsten zoekt gerechtigheid voor de jaren dat hij door Theo de Rooij werd geridiculiseerd tot kamerplantje. Tot mooie jongen zonder benen, zeg maar. In Karsten Kroon is het gif gekropen van een verwaarloosde jeugd. En daarom is hij eigenlijk nog maar 25, zoals Boonen, Valverde en Pozzato. Youngster.

Ik zag hoe hij in de Waalse Pijl op de Muur van Hoei met lef en bravoure tegen zichzelf opreed. Zo vrij had hij zich nooit eerder gevoeld. Zo geliefd had hij zich nooit geweten. Kroon was van god, de wereld en Rabo los. De renner met het engelengelaat werd zijn eigen beul. Prachtige metamorfose. Je hoefde er alleen nog een Witte Dame bij te denken, zoals in de tijd van Fausto Coppi.

In La Doyenne ligt de diepste ziel van Europa bloot. Een ziel die door afgronden is gegaan. Onder een spookhemel waar niets meer was, alleen nog een waarom. Wat zou het mooi zijn als een ingezetene van het eurofobe Nederland Luik-Bastenaken-Luik wint. Dan kunnen de wonden van een misdadig referendum eindelijk dicht.