Nanopech

Alle producten met nanodeeltjes moeten de winkelschappen uit! Die oproep deed de ETC Group, een Canadese milieuorganisatie, vorige week. Aanleiding was een Duitse rel rond de schoonmaakspray Magic Nano. Eind maart werd dat schoonmaakmiddel van de markt gehaald nadat 97 gebruikers ademhalingsproblemen hadden gemeld. Zes van hen belandden met vocht in de longen in het ziekenhuis.

In spuitbussen Magic Nano zitten nanodeeltjes die badkamertegels resistent maken tegen stof. Op longweefsel lijkt de werking minder heilzaam. Foto Kleinmann

Niemand betwist dat Magic Nano gebruikt maakt van nanotechnologie: manipulatie van materiaal op een schaal van minder dan 100 nanometer (een nanometer is een miljardste meter). Het product dankt zijn naam aan een suspensie van kleine deeltjes waarvan de samenstelling niet duidelijk is. Mogelijk is het siliciumoxide, het materiaal waaruit ook glas en zand zijn opgebouwd. Die deeltjes kruipen in minuscule spleetjes van een schone badkamermuur en voorkomen zo dat er vuil in terecht komt.

Kleinmann, de distributeur van Magic Nano, vermoedt dat de nanodeeltjes niets met de schadelijke effecten van doen hebben. In plaats daarvan zou het gaan om een antiroestmiddel in de spuitbus. Maar experts van het Bundesinstitut für Risikobewertung vermoeden dat de ademhalingsproblemen het gevolg zijn van zeer fijne druppeltjes die diep in de longen terecht zijn gekomen. Jammer genoeg heeft het instituut niet kunnen achterhalen wat de samenstelling van de spray is. Kleinmann kon die informatie niet van zijn toeleveranciers krijgen.

Paul Borm, nanotech-specialist aan de universiteit van Düsseldorf zegt desgevraagd dat de Duitse affaire aantoont dat de (internationale) regelgeving voor producten waarin nanotechnologie is verwerkt aan de basis niet klopt'. Belangrijkste probleem is dat de eigenschappen van een chemische stof veranderen als hij op nanoschaal wordt bewerkt. De regelgever kijkt naar chemische formules: siliciumoxide is siliciumoxide, maar in werkelijkheid hangen de chemische eigenschappen sterk af van de precieze structuur op nanoschaal. In Nederland zijn er, voor zover Borm bekend geen spuitbussen met nanodeeltjes op de markt.

Michiel van Nieuwstadt

    • Michiel van Nieuwstadt