Iljoemzjinovs kinderen

Hans Ree over schaakverkiezingstijd

Voor het eerst sinds 1982, toen de Filippijn Florencio Campomanes president van de FIDE werd, is er weer een serieuze verkiezingsstrijd voor die functie. In de tussenliggende jaren waren er wel eens tegenkandidaten, maar Campomanes en zijn opvolger Kirsan Iljoemzjinov hoefden maar een vinger op te heffen of de concurrenten gaven zich over en smeekten om een plekje in het winnende team.

Eerlijk gezegd gaf ik de Nederlands/Belgische zakenman Bessel Kok nauwelijks kans om straks - eind mei tijdens de Olympiade in Turijn - het roer van Iljoemzjinov over te nemen; de machten des duisternis leken me onverslaanbaar. Nu weet ik het niet zo net meer. Kok voert een intelligentecampagne die langzaam opgebouwd is, zodat er steeds nieuwe succesjes te melden zijn in de vorm van steunbetuigingen van topschakers, sponsors en schaakbonden. Hij heeft een kans, zou ik voorzichtig willen zeggen.

Een tijdlang kwam het me voor alsof iedereen die ik sympathiek vind in de schaakwereld de kant van Kok koos, maar helemaal waar is dat toch niet. Wereldkampioen Veselin Topalov, die ook erg aardig is, zei laatst in een interview dat hij groot respect had voor Iljoemzjinov en dat hij hoopte dat die weer zou winnen.

Topalov heeft ook wel iets aan hem te danken. Niet alleen dat hij vorig jaar wereldkampioen werd, maar ook door een cadeautje dat Iljoemzjinov onlangs zijn hoed toverde: een tweekamp tegen Vladimir Kramnik met een miljoen dollar aan prijzengeld die in september moet beginnen in de Kalmukse hoofdstad Elista. Na jarenlang gemodder is er nu vlak voor de verkiezingen het langverbeide wonder van de hereniging van de twee wereldkampioenschappen, of in ieder geval de belofte daartoe. Is het prijzengeld al aan de FIDE overgemaakt en gaat de match ook door als ik win, vroeg Kok zich op zijn verkiezingswebsite af. Het zijn vragen waar Iljoemzjinov waarschijnlijk geen antwoord op zal geven. Ongetwijfeld wil hij de indruk wekken dat die match met zijn persoonlijk lot is verbonden, maar als hij dat openlijk zou zeggen, zou het te duidelijk zijn dat het wereldkampioenschap misbruikt wordt als een verkiezingsstuntje.

Topalov speelde twee weken geleden in Boekarest een korte match van vier partijen tegen iemand die je net als hij een kind van Iljoemzjinov kunt noemen: de Roemeen Liviu-Dieter Nisipeanu. Die werd beroemd tijdens het wereldkampioenschap in Las Vegas in 1999, waar hij met prachtig aanvalsspel de sterren van de hemel speelde. Voor een serieus wereldkampioenschap was het door Iljoemzjinov ingevoerde knock-out systeem niet geschikt, maar eerlijk is eerlijk, het gaf minder bekende schakers wel de gelegenheid om voor het oog van de wereld een sprong in hun carrière te maken.

Al is Nisipeanu veel sterker dan we voor 1999 dachten, sterk genoeg voor Topalov is hij nog niet. Die won de match gedecideerd met 3-1.

Topalov - Nisipeanu, Boekarest, tweede matchpartij

1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pf3 d5 4. Pc3 Le7 5. Lf4 c5 Dit is veel

minder gebruikelijk dan 5...0-0 6. e3 c5 6. dxc5 Pa6 7. cxd5 Pxd5 8.

Pxd5 exd5 9. e4 Topalov was niet verrast door zwarts spel en speelde zijn laatste agressieve zet snel. 9...0-0 10. exd5 Lxc5 11. Le2 Lb4+ Tot nu toe had Nisipeanu ook snel gespeeld, maar hierover dacht hij een tijdje na. Solider was 11...Pb4 12. d6 Le6 met de bedoeling 13...Pd5. Nisipeanu kon de verleiding niet weerstaan om wits koning de rochade te ontnemen, maar het betekent dat hij voorlopig een pion achter blijft.

12. Kf1

Ld6 13. Lg5 Da5 De Roemeense grootmeester Mihail Marin stelt hier 13...Dd7 voor, om wits d-pion met b6, Lb7 en Pc7 te belegeren. 14. a3 Pc7 15. Lc4 b5 16. b4 Db6 17. Lb3 a5 18. Le3 Db7 19. Lc5 Lxc5 Deze zet, waartoe Nisipeanu na lang nadenken besloot, ziet er vreemd uit omdat wit twee verbonden pionnen krijgt. Zwart hoopt op actief tegenspel. 20. bxc5 a4 21. La2 b4 22. axb4 Dxb4 23. Dd4 Pa6 24. c6

Dxd4 25. Pxd4 Pb4 26. Ke2 Een mooie zet. Wit ziet af van stukwinst met 26. d6 Td8 27. d7, waarna zwart zeer actief zou worden, en geeft in plaats daarvan zijn pluspion terug. 26...Pxa2 27. Txa2 La6+ 28. Kd2 Lc4 29. Ta3 Lxd5 In dit eindspel heeft zwart het

door wits sterke pion nog steeds heel moeilijk. 30. c7 Le6 31. Pb5 Ld7 32. Pd6 g6 33. Tc1 Kg7 34. Tc4 Ta6 35. Td4 Ta7 36. Pe8+ Txe8 37.

Txd7 Taa8 38. Kc3 Kf6 39. Kb4 Ke6 40. Td4 Ke5 >Dit maakt het wit makkelijk, maar uit analyses na afloop van de partij bleek dat zwart het toreneindspel ook met andere zetten niet had kunnen houden. 41. Tc4

Tec8 42. Kb5 Kd5 43. Tc2 Zwart gaf op.

    • Hans Ree