Centraal Planbureau gefundeerd realistisch

NRC Handelsblad van 3 april kopt: `CPB moet stoppen met paniekcijferij`. Het Centraal Planbureau zou in de recente studie naar de kosten van de vergrijzing met een veel te laag rendement op pensioenvermogens rekenen en zo een te somber beeld schetsen van de toekomstige overheidsfinanciën.

Waarom veronderstelt het CPB een lager rendement dan in zijn studie van zes jaar geleden? De afgelopen jaren is de lange rente op staatsobligaties gestaag gedaald. De aandelenkrach heeft bovendien de verwachtingen over het te behalen extra rendement op beleggingen in aandelen getemperd.

De mondiale vergrijzingsgolf drukt op lange termijn het kapitaalmarktrendement, omdat besparingen toenemen en de groei van het arbeidsaanbod afvlakt (wat ook de investeringen drukt). Rendementen uit het verleden, toen de vergrijzing nog niet zo dominant was, maar ook rendementen behaald over een korte recente periode, bieden geen garantie voor de toekomst.

Wij beseffen terdege dat de toekomst onzeker is. Daarom willen wij niet eigenwijzer zijn dan de markt, die lage rentestanden laat zien. Daarom ook zijn diverse gevoeligheidsanalyses uitgevoerd. Zo is nagegaan hoe het beeld verandert als het rendement een vol procentpunt hoger is. Ook dan echter blijft de conclusie overeind dat voor houdbare overheidsfinanciën een overschot op de begroting nodig is.

Niet alleen de rente is onzeker, maar ook factoren als de levensverwachting en de uitgaven aan gezondheidszorg. De studie belicht deze onzekerheden uitvoerig. Is het CPB bewust (te) pessimistisch? Nee. Wij houden het liever op gefundeerd realistisch.