Supermacht van straks

Een supermacht in wording, zo kan China worden gezien. Het bezoek van president Hu Jintao deze week aan de president van de Verenigde Staten is dan ook meer dan een hoffelijke visite van het ene staatshoofd aan het andere. De enig overgebleven supermacht na de Koude Oorlog ontvangtdezer dagen zijn toekomstige rivaal. Militair is China nu al de grootste macht na de VS, al is de afstand nog groot. En als de groeicijfers doorgaan, passeert China over een jaar of dertig de VS als belangrijkste economie ter wereld.

De fricties tussen de twee zijn al voelbaar. Geopolitiek botsen zij in een strijd om invloed, vooral waar het gaat om het veiligstellen van de toekomstige voorziening van energie en grondstoffen. Economisch zijn de VS en China verwikkeld in een ongezonde verstrengeling. De VS hebben een gapend handelstekort, dat voor een kwart voor rekening komt van China. Amerika koopt meer dan het verdient, China leent de VS het verschil en is op weg een van Amerika's grootste buitenlandse crediteuren te worden. China kan op zijn beurt niet zonder zijn Amerikaanse afzetmarkt.

In het Amerikaanse Congres circuleren vijftien voorstellen om China voor het overschot te straffen. Deze houding is niet gespeend van retoriek en eigenbelang, maar de Chinezen gaan zeker niet vrijuit. De munt, de renminbi, wordt kunstmatig laag gehouden en de commerciële praktijken zijn soms schandalig. Zo is er de schatting is dat tot 90 procent van alle in China verkochte muziek en software afkomstig is van piraterij.

Het spel van aantrekken en afstoten tussen 's werelds grootste democratie en 's werelds grootste dictatuur geldt ook in de internationale politiek. Amerika is afhankelijk van China bij vraagstukken als Noord-Korea of het vermeende Iraanse kernwapenprogramma. Maar China heeft de VS even hard nodig, want het rijdt tot nu toe gratis mee op de treeplank van de internationale politieke stabiliteit en economische openheid, die grotendeels door de supermacht Amerika worden gegarandeerd.

President Hu deed deze week als eerste staat Washington aan. Dat is niet toevallig, want deze deelstaat is de enige die een handelsoverschot met het land heeft, dankzij de vliegtuigen van Boeing en de software van Microsoft.

Hu zal meer moeten tonen dan de order voor een paar vliegtuigen en een goed gesprek met Bill Gates. Zijn land zal de verantwoordelijkheid op zich moeten gaan nemen die bij een aankomende supermacht past. Dat betekent dat er concessies zullen moeten worden gedaan die de wereld als geheel ten goede komen: vrijhandel, energieveiligheid, de handhaving van de internationale rechtsorde en het naleven van de mensenrechten in eigen land. China zal dan wel de mogelijkheid moeten krijgen om die verantwoordelijkheid te nemen. Het land is permanent lid van de Veiligheidsraad. Maar een betere vertegenwoordiging in andere internatio-nale instituties die er toedoen, zoals de G7 en het Internationaal Monetair Fonds, kan de Chinezen niet langer worden ontzegd. Al was het maar om China zijn verantwoordelijkheid op te dringen.

Commentaren geven het standpunt van de krant, op basis van discussies tussen hoofdredactie en commentatoren. Reageren: lezerschrijft@nrc.nl