Sarkozy wraakzuchtig slachtoffer in schandaal

Hoge Franse politici vermoeden dat ze door collega's zijn zwartgemaakt. Onderzoeksrechters moeten zaak tot op de bodem uitzoeken.

De ruzies over het arbeidscontract CPE zijn nog maar net beslecht, of Frankrijk maakt zich op voor de ontknoping van een andere knetterende affaire binnen de regering.

Minister van Binnenlandse Zaken Nicolas Sarkozy doet dit keer mee als - wraakzuchtig - slachtoffer. Premier Dominique de Villepin figureert als mogelijke intrigant, evenals minister van Defensie Michèle Alliot-Marie. Haar kantoor op het ministerie is sinds vorige week twee keer door onderzoeksrechters doorzocht, mede uit naam van haar collega Sarkozy.

De inzet is ditmaal geen gevoelige hervorming, maar een verhaal dat volgens sommigen meer lijkt op een B-film. De Franse pers duidt de kwestie aan als de “affaire-Clearstream'. Dat is enigszins misleidend, want deze effectenbank in Luxemburg, eigendom van de Deutsche Börse, heeft er eigenlijk niets mee te maken.

De affaire begon met de beschuldiging van een anonieme brievenschrijver, in juni 2004, dat prominenten uit politiek en bedrijfsleven geheime witwastransacties in het buitenland zouden laten verlopen via Clearstream. Het zou gaan om onder anderen Sarkozy en de socialistische ex-minister Dominique Strauss-Kahn, beiden gegadigde om volgend jaar presidentskandidaat te zijn.

De beschuldigingen bleken al snel vals. In september 2004 leidde dat tot een gerechtelijk onderzoek over de vraag: wie was de corbeau, de valse klokkenluider - en vooral: wat waren zijn motieven? Sindsdien heeft de affaire-Clearstream - die beter de affaire-Corbeau zou kunnen heten - zijn pikante politieke lading gekregen. De kwestie geldt namelijk als voorname bron van spanningen tussen Sarkozy en Villepin. Deze laatste was in 2004, toen de affaire op gang kwam, minister van Binnenlandse Zaken. Voor Franse media is het een publiek geheim dat Sarkozy, destijds minister van Financiën, zijn rivaal Villepin verwijt er de hand in te hebben gehad dat de verdenkingen tegen hem naar buiten kwamen. Bovendien bleven de latere bewijzen van zijn onschuld lang verborgen.

Sarkozy, tevens leider van regeringspartij UMP, denkt dat Villepin hem de weg naar het presidentschap wilde versperren door hem in diskrediet te brengen. Ze zouden daarover eind 2004 bittere discussies gehad hebben. [Vervolg CLEARSTREAM :pagina 5]

CLEARSTREAM

Een duistere rol voor Villepin

[Vervolg van pagina 5] Sinds dit incident heet de relatie tussen Villepin en Sarkozy zo vergiftigd te zijn dat hun gevecht maar op een manier kan eindigen: met het politieke einde van ten minste een van de twee. Toen Sarkozy vorig jaar in mei tegen de verwachting in de post Binnenlandse Zaken accepteerde in de nieuwe regering-Villepin, wisten kranten en weekbladen Sarkozy te citeren over zijn “echte' motieven. Op deze post dacht Sarkozy zich te kunnen beschermen tegen een nieuwe affaire-à-la-Clearstream in de aanloop naar de verkiezingen. En hij zou kunnen voorkomen dat de jacht op de valse klokkenluider in de doofpot zou eindigen.

Vorige maand kwam de kwestie weer op de voorgrond met de publicatie van La Tragédie du Président, een achter-de-schermenboek over president Chirac van de journalist Franz-Olivier Giesbert, directeur van het weekblad Le Point. Puttend uit gesprekken met Chirac, Villepin en andere prominenten, schetst Giesbert een somber beeld van Chirac en zijn hofhouding. De meest duistere rol is gereserveerd voor Villepin, die figureert als een zelfingenomen intrigant, grof in de mond, en liefhebber van ruwe manipulaties. Toen de Clearstream-affaire naar buiten kwam - overigens via Giesberts' eigen Le Point - zou Villepin tegen premier Raffarin over Sarkozy geroepen hebben: “Het is zover! We hebben hem!“ Villepin beschuldigt Giesbert nu van “ruimhartig gebruik van aanhalingstekens“.

Maar deze week meldde het dagblad Le Figaro dat de onderzoeksrechters intussen weten dat Villepin zich op Binnenlandse Zaken via de inlichtingendienst DST inderdaad vroegtijdig met de Clearstream-kwestie heeft beziggehouden. Bovendien zou in documenten van de inlichtingendienst de naam genoemd worden van een mogelijke valse klokkenluider. Het gaat om de vice-president van het luchtvaart- en defensieconcern EADS, Jean-Louis Gergorin. Hij was in 2004 betrokken bij een strijd om de leiding van het concern, én hij onderhoudt nauwe banden met Villepin. Gergorin heeft intussen aangifte gedaan wegens valse beschuldigingen.

Sarkozy heeft zich in januari als civiele partij in het gerechtelijk onderzoek gevoegd. Daardoor deden deze week de twee onderzoeksrechters mede in zijn naam huiszoeking in het kantoor van zijn collega-minister Alliot-Marie, een vertrouwelinge van president Chirac. Het zou vooral gaan om de rol van haar medewerker generaal Philippe Rondot, coördinator tussen de inlichtingendiensten DST en DGSE. Ook EADS kreeg bezoek, onder meer in de kantoren van president Forgeard, van Gergorin en van diens medewerker Imad Lahoud, neef van de Libanese president Emile Lahoud en ex-medewerker van de DGSE. Hij onderzocht voor de inlichtingendienst Clearstream-lijsten op zoek naar financieringsstromen voor terrorisme.

De spanningen in de affaire-Clearstream lopen op. Alliot-Marie noemt de huiszoekingen “een mysterie“. Het lijstje civiele partijen dat aangifte heeft gedaan dijt uit, deze week ook met de drie andere politici die valselijk beschuldigd werden: de ex-ministers Alain Madelin, Jean-Pierre Chevènement en Strauss-Kahn. EADS had zich al eerder gemeld als klager. Clearstream voegde zich gisteren bij hen, wegens imagoschade. Niemand is nog in staat van beschuldiging gesteld.

    • René Moerland