Lekker rustig studeren: 8.150 euro per jaar

Universiteiten mogen vanaf 2010 zelf bepalen hoe hoog het collegegeld is dat ze vragen aan trage studenten.

Volgens studentenvakbond wordt dat onbetaalbaar.

Zeven jaar studeren is geen uitzondering op de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e), waar de studies normaal gesproken vijf jaar duren. Meer dan zestig procent van de studenten is niet binnen zeven jaar afgestudeerd, volgens het rapport Kennis in Kaart 2005 van het ministerie van Onderwijs. Wie na zeven jaar nog studeert, betaalt in de huidige situatie net als alle andere studenten het wettelijke collegegeld van 1.496 euro per jaar. Vanaf 2010 wordt langer dan zeven jaar studeren meer dan vijf keer zo duur. Trage studenten van de TU/e gaan dan 8.150 euro per jaar betalen.

Erwin Rossen (24), zesdejaarsstudent technische natuurkunde aan de TU/e, denkt net binnen de termijn van zeven jaar te blijven. Maar hij kent genoeg 'tiendejaarsstudenten'. Voor hen is het maar goed dat de nieuwe regeling nog niet is ingevoerd, zegt hij. 'Voor mij zou een collegegeld van 8.150 euro wel een prikkel zijn om sneller te studeren', zegt Rossen. 'Sommige mensen zullen dan misschien stoppen met hun master, maar veel mensen hebben dat ook aan zichzelf te danken.'

De Technische Universiteit Eindhoven heeft het bedrag nu al bekendgemaakt 'om studenten zo vroeg mogelijk te informeren', zegt een woordvoerder. Andere universiteiten kunnen nog geen concrete bedragen noemen, maar de indicaties verschillen niet veel met de 8.150 euro van de TU/e. Twee factoren blijken maatgevend: de kosten van een student voor een instelling en het collegegeld dat aan studenten van buiten de Europese Economische Ruimte (EER) wordt gevraagd.

Een gemiddelde student kost de TU/e volgens de woordvoerder twaalf- à dertienduizend euro per jaar. Dat bedrag zal dus niet in zijn geheel aan de studenten worden doorberekend. 'Die 8.150 euro wordt nu ook al gevraagd aan studenten van buiten de EER. Het lijkt ons fair om dat dan ook aan Nederlandse studenten te vragen', zegt de woordvoerder, die benadrukt dat het collegegeld nog kan worden aangepast aan de bedragen die andere universiteiten gaan vragen. Ook zullen de bedragen van de drie technische universiteiten - naast de TU/e zijn dat de TU Delft en de Universiteit Twente - op elkaar worden afgestemd.

De Universiteit van Amsterdam (UvA) maakt pas bij de invoering van de leerrechten in 2007 haar instellingscollegegeld bekend. Maar dat bedrag zal volgens een UvA-woordvoerder vermoedelijk uitkomen op minstens 9.000 euro, het bedrag dat niet-EER-studenten momenteel betalen. Wellicht zal het bedrag ook nog per studie verschillen, aldus de woordvoerder. Voor de duurste studies zou het collegegeld kunnen oplopen tot 15.000 euro. Ook de Universiteit Leiden, die nog geen tarief heeft vastgesteld, vermoedt dat de ene opleiding duurder zal worden dan de andere.

De Radboud Universiteit in Nijmegen neemt vast een voorschot op het bedrag dat andere universiteiten als instellingscollegegeld gaan vragen: het collegegeld voor niet-EER-studenten gaat drastisch omhoog. Nu betalen de buitenlandse studenten 2.585 euro en volgens prognoses kan dat al vanaf volgend jaar 6.000 tot 12.000 euro worden. Volgens een woordvoerder is die verhoging nodig om de kosten te dekken. 'Dit loopt vooruit op het instellingscollegegeld dat we gaan vragen. Die zal eveneens kostendekkend moeten zijn, omdat we geen overheidsgeld meer krijgen voor studenten die hun leerrechten hebben verbruikt.'

Voorzitter Jonathan Mijs van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) betwijfelt of het collegegeld in verhouding staat tot de daadwerkelijke kosten die universiteiten en hogescholen maken aan studenten. 'Studenten in de laatste fase van hun studie, die alleen nog een scriptie schrijven, kunnen nooit zoveel kosten.'

De hoge bedragen schrikken sommige doelgroepen af, aldus Mijs. 'Vooral sociale minima en allochtonen gaan financiële overwegingen maken in hun studiekeuze. Dat gaat ten koste van de toegankelijkheid van het hoger onderwijs.'

De LSVb is fel tegenstander van het systeem van leerrechten (zie kader) van staatssecretaris Rutte (Onderwijs, VVD). De LSVb ziet meer in een voorstel van het CDA om geen onderscheid te maken tussen leerrechten na de bachelor en na de master. In plaats daarvan zou iedereen dezelfde basisleerrechten moeten krijgen, bijvoorbeeld vijf jaar, zelf in te delen door studenten. Mijs: 'Zo kunnen studenten zelf bepalen of ze bijvoorbeeld twee bachelors volgen of een bachelor en een master.'

    • Derk Walters