Katholieke kreet

Niet een tekst van Bob Dylan, de poppoëet die ieder jaar als kandidaat voor de Nobelprijs voor literatuur wordt genoemd, hebben de luisteraars van het Britse radiostation VH1 gekozen tot Beste Songtekst Aller Tijden. En ook niet een tekst van Leonard Cohen, de koning van de literaire mompelpop, en evenmin een van Randy Newman, bekend om zijn scherpe observaties van het moderne leven. Nee, het is “One' van U2 dat bovenaan de lijst Beste Songteksten Aller Tijden prijkt.

De tekst van “One' is een bevestiging van mijn op eigen popmuziekconsumptie gestoelde theorie over songteksten: teksten doen er niet echt toe in de popmuziek. Ik heb “One' vele malen gehoor, maar ik heb, zoals vermoedelijk de meeste luisteraars, nooit goed naar de tekst geluisterd.

Wie de woorden van “One' nu opzoekt op internet, moet vaststellen dat het eigenlijk niet zo'n goede tekst is. Om te beginnen blijft het coupletten lang vaag waar “One' nu precies over gaat. Het gaat over liefde, zoveel is wel duidelijk, maar is dit lied nu een klaagzang over een verloren liefde of juist een uitdrukking van de gedachte dat alles goed komt? Natuurlijk is de vaagheid juist ook de kracht van “One': iedere luisteraar kan er zijn eigen interpretatie aan geven. Veel mensen laten “One' op bruiloften, maar daar heeft het nummer volgens U2-gitarist The Edge niets mee te maken. Waar het dan wel over ging, zei hij niet.

Origineel of spits is Bono's tekst ook al niet. “One' bestaat uit gedragen woorden, die elke katholiek bekend voorkomen en verraden dat de Ier Bono vele uren van zijn jeugd heeft doorgebracht bij heilige missen: “Have you come here to play Jesus / To the lepers in your head'.

Maar wel bevat “One' iets dat van groot belang is bij popsongs: een goede kreet. Alle gezwoeg op teksten is vergeefs, het verzinnen van een goede kreet volstaat om een nummer beroemd te maken, zoals Dylans “Like A Rolling Stone'. Ook in “One' zingt zingt Bono herhaaldelijk een paar woorden die iedereen onmiddellijk bijblijven en direct mee kan brullen: “One love, one life'. Tegen het einde van het nummer voegt hij daar nog het katholieke “one blood' aan toe en helemaal aan het eind van het nummer breidt hij ze uit tot “One life / With Each Other / Sisters / Brothers'. Om deze laatste regel werd “One' tot de Beste Songtekst Aller Tijden gekozen.

Zelf vind ik “I feel good' (James Brown) of “Yeah, the monkey speaks his mind' (Dave Bartholomew) of “Gabba Gabba Hey' (The Ramones) betere kreten, maar niet te ontkennen valt dat “One life / With each other / Sisters / Brothers' ook heel goed is. Het is een oproep tot broederschap en liefde die bijna net zo goed klinkt als een andere beroemde kreet uit de muziekgeschiedenis: “Alle menschen werden Brüder', een regel uit “Ode an die Freude', het gedicht van Friedrich Schiller dat Beethoven gebruikte in het slotkoor van zijn Negende Symfonie.

    • Bernard Hulsman