Spanje wegens opsporingsbevel weer veroordeeld

Spanje moet een dertien jaar oud Europees opsporingsbevel tegen drie Nederlanders opheffen. Doet het land dat niet, dan moet Spanje een dwangsom betalen van maximaal 500.000 euro.

Dat heeft de president van de rechtbank in Haarlem gisteren beslist in een kort geding dat de drie Nederlanders tegen Spanje hadden aangespannen. De Spaanse staat werd bij verstek veroordeeld.

De voorzieningenrechter bekrachtigt met zijn uitspraak twee eerdere vonnissen, van de rechtbanken in Alkmaar en Haarlem, waarbij Spanje werd opgedragen de zogenoemde 'Schengen-signalering' tegen het drietal te staken.

Het Verdrag van Schengen regelt justitiële en politiële samenwerking in een aantal (West-)Europese landen, waaronder Nederland. Onderdeel van de uitvoeringsovereenkomst van het verdrag is een opsporingssysteem voor personen die worden verdacht van het plegen van strafbare feiten.

De drie Nederlanders werden in 1993 in Spanje aangehouden in verband met een drugsgerelateerd delict. Zij hebben hiervoor nooit terechtgestaan, maar door de 'Schengen-signalering' worden zij voortdurend aangehouden voor uitlevering naar Spanje. Het land maakt hiervan echter geen gebruik.

Eén van de twee advocaten van de drie eisers, Michel Uiterwaal, toonde zich in een reactie blij met het vonnis. Maar Uiterwaal wijst erop dat de tenuitvoerlegging nog een ingewikkelde klus wordt. Centrale vraag daarbij is of Spanje zich op (diplomatieke) immuniteit kan beroepen. Ook moet worden bekeken of de dwangsom kan worden geïnd door beslaglegging op eigendommen van de Spaanse staat in Nederland.

Advocaat Uiterwaal en zijn eveneens bij deze zaak betrokken collega Jasper Pauw zijn allebei werkzaam voor het als activistisch bekendstaande Amsterdamse kantoor van juriste Britta Böhler. Voor hen dient de eis tegen Spanje een groter belang. 'Naarmate de justitiële samenwerking in Europa groeit, neemt de rechtsbescherming van de Europese burger af', zegt Pauw. 'Dat is met name het geval sinds de invoering van het Europese arrestatiebevel.' In zijn pleidooi voor de rechtbank vorige week constateerde Pauw: 'De individuele burger is tegen de arrogantie en laksheid van staten niet opgewassen.'

Raadsman Pauw spreekt over 'een unieke zaak tegen Spanje'. Voor de president van de Haarlemse rechtbank betoogde hij dat deze als Nederlandse rechter volgens de bepalingen van het Schengen-verdrag bevoegd is vonnis tegen een andere Schengen-lidstaat te wijzen.

Woordvoerders van de ambassade van Spanje in Den Haag en het consulaat-generaal in Amsterdam zeiden desgevraagd niet op de hoogte te zijn van deze zaak.

    • Reinoud Roscam Abbing