'Paarlberg dacht eerst dat Holleeder ex-rechercheur was'

Het OM ziet vastgoedman Paarlberg als lid van een criminele organisatie.

Zijn zakenpartners nemen afstand. Ook eurocommissaris Kroes snijdt de banden door.

Jan Dirk Paarlberg is een van de grootste particuliere vastgoedbeleggers van Nederland en hij heeft 'een héél groot probleem', zegt zijn advocaat Gabriël Meijers. De naam Paarlberg staat in het dagboek van de vermoorde vastgoedhandelaar Willem Endstra.

Het dagboek dook op na de moord op Endstra, twee jaar geleden. Erin staat hoe Endstra zou zijn afgeperst door Willem Holleeder, die in 1984 bekendheid kreeg als ontvoerder van bierbrouwer Freddy Heineken.

Bij de afpersing van Endstra zou Paarlberg Holleeder geholpen hebben. Want, zo schreef Endstra, betalingen die hij aan Holleeder moest doen, liepen via vennootschappen van Paarlberg. 'Als dat zo in het dagboek staat, begrijpt mijn cliënt dat niet', zegt advocaat Meijers. 'Waarom heeft Endstra dat toch opgeschreven? Het is de heer Paarlberg een raadsel.' De in Londen wonende Paalberg mijdt de publiciteit.

In juni 2004 zat Paarlberg drie dagen in cel. Advocaat Meijers wilde toen alleen zeggen dat het wat met Endstra te maken had, en dat het op een misverstand berustte. Het probleem zou snel zijn opgelost.

Maar dat is niet gebeurd. Vorige week bleek dat Paarlberg niet alleen verdacht wordt van valsheid in geschrifte, maar ook lid zou zijn van de criminele organisatie van Holleeder. De zakenman (geschat vermogen: 275 miljoen euro) staat ineens te boek als lid van de bende van Holleeder.

Dat hij jarenlang zaken met Endstra deed, ontkent Paarlberg niet. 'Zoals iedereen, zelfs de overheid', relativeert advocaat Meijers. 'In 2002 ging het mis', zegt Meijers. Dat jaar zei John Mieremet, in november vorig jaar in Thailand doodgeschoten, in De Telegraaf dat Endstra fungeerde als 'bankier van de onderwereld'. Hij zou het zwarte geld van criminelen in vastgoed stoppen, en ze zo voorzien van een legaal vermogen. Na het interview haakten zakenpartners van Endstra af. Hij kon nauwelijks nog projecten financieren. 'Ook Paarlberg begon zijn zaken met Endstra te ontvlechten', zegt Meijers.

Justitie onderzocht, na de moord op Endstra, transacties tussen Paarlberg en Endstra. Zoals de verkoop op 6 september 2002 van zeven Amsterdamse panden door Endstra aan Marcel K. Justitie beschouwt hem als stroman van Holleeder. Endstra verkocht voor 1,4 miljoen euro de panden aan K., maar die hoefde niet te betalen, want Endstra gaf hem op papier een lening. Op 24 februari 2003 kreeg K. een tweede lening op dezelfde panden. Dit maal een bedrag van 1,75 miljoen euro van Wilbury Ltd, een brievenbusfirma van Paarlberg op het Caraïbische eiland Anquilla.

'Dat kan Paarlberg uitleggen', zegt Meijers. 'Hij heeft de lening van Endstra overgenomen. K. had daardoor geen schuld meer bij Endstra, maar bij mijn cliënt.' Waarom deed hij dat? Meijers: 'Endstra had een gebrek aan liquiditeit om schulden te betalen, bijvoorbeeld aan mijn cliënt. Paarlberg heeft hem geholpen door die lening over te nemen.' Waarom verstrekte zijn cliënt de lening via een Caraïbische brievenbusfirma? 'Paarlberg was de zaken met Endstra aan het ontvlechten, en wilde liever niet meer met hem geassocieerd worden.'

Volgens Meijers is er niets aan de hand met de lening. 'Die werd keurig afgelost, zoals toen overeengekomen. Daar zijn stukken van.' Als justitie wil aantonen dat Paarlberg Holleeder geholpen heeft, moet zij bewijzen dat het geld dat van Endstra naar Paarlberg ging bij Holleeder kwam.

Had Paarlberg dan nooit in de gaten dat Endstra omging met criminelen? Volgens Meijers was dat tot het interview van Mieremet in 2002 niet duidelijk. 'Mijn cliënt wist niet wie bij Endstra over de vloer kwam.'

Toch had Paarlberg onraad kunnen ruiken. Hij ontmoette Holleeder via Endstra. Meijers: 'Bekend is dat Holleeder in de omgeving van Endstra verkeerde en dat die hem aan anderen voorstelde als iemand die iets in de beveiliging deed. Maar dat was nog in de tijd dat Holleeder niet zo bekend was als nu. Mijn cliënt dacht dat hij een ex-rechercheur was.'

Paarlberg heeft vorig jaar justitie voorgesteld om een forensisch accountant zijn complete administratie te laten onderzoeken, op zijn kosten. Dat is niet geaccepteerd, aldus Meijers. De advocaat: 'Justitie heeft de boeken in beslag genomen en gezegd: u hoort van ons.' De advocaat zegt nog niks gehoord te hebben.

Inmiddels is de reputatie van zijn cliënt ernstig geschaad, aldus Meijers. 'Op zijn niveau van zakendoen is dit rampzalig. Een deal is zelfs afgeketst door alle verhalen.' Banken en relaties zijn huiverig.

Ook vrienden haken af. Zoals oud-minister Neelie Kroes (VVD). Ze huisde met haar managementbedrijfje in het kantoorkasteel van Paarlberg in Maarssen. Toen Paarlberg in juni 2004 voor het eerst in opspraak kwam, verbrak zij het contact. Ze verliet het kasteel en werd niet meer met hem gezien. In een interview met het blad Quote zei Paarlberg daarover: 'Ze is weggegaan zonder ook maar iets te zeggen. Ik vond dat niet chic.'

Kroes werd in september 2004 eurocommissaris voor mededinging. Vlak vóór haar benoeming in de Europese Commissie bleek dat zij nog financiële banden had met Paalberg. Ze had in 2001, toen ze nog bevriend was, van hem twee kantoorgebouwen, in Gorinchem en Woerden, voor bijna 6,2 miljoen euro gekocht. Om ze te betalen, kreeg Kroes een hypotheek van 6,8 miljoen euro van de FGH Bank, een zakelijke relatie van Paarlberg. Hij stelde zich bovendien gedurende de hele looptijd borg voor de betaling van de rente, de aflossingen en de eventuele boeterente die de bank van Kroes te vorderen heeft.

Sinds eind 2004 gaat het Kroes zakelijk niet voor wind. Eén van haar twee panden staat al anderhalf jaar leeg: een inkomstenderving van een kwart miljoen euro per jaar. Dat maakt de vraag relevant of Kroes haar hypotheekrente nog kan betalen. Of is de borg van Paarlberg door de bank aangesproken? Kroes zei vóór het paasweekeinde desgevraagd het niet precies te weten: 'Ik heb al mijn zakelijke activiteiten uit handen gegeven. Maar er wordt al tijden gewerkt aan het beëindigen van de borgstelling. Ik bemoei mij er absoluut niet mee.' Gisterochtend belde de secretaresse van het kabinet van de eurocommissaris. 'Ik kan u namens mevrouw Kroes melden dat de borgstelling beëindigd is.'

    • Joep Dohmen Tom Kreling