Meeste executies nog altijd in China

China blijft met afstand koploper bij het voltrekken van doodvonnissen. In het land werden vorig jaar zeker 1.770 gevangenen geëxecuteerd, 80 procent van het totaal (2.148) in de hele wereld.

Dat schrijft de mensenrechtenorganisatie Amnesty International in een vandaag verschenen rapport. Op dit moment wachten wereldwijd meer dan 22.000 mensen in een dodencel op de voltrekking van hun vonnis. Vorig jaar hoorden 5.186 mensen in 53 landen de doodstraf tegen zich uitspreken.

Ondanks deze volgens Amnesty 'schokkende cijfers' signaleert de organisatie ook een doorzettende positieve trend: steeds meer landen besluiten tot afschaffing van de doodstraf of tot het niet langer ten uitvoer brengen ervan.

Het aantal landen dat doodvonnissen ook daadwerkelijk voltrekt, is de afgelopen twintig jaar gehalveerd, met Mexico en Liberia als meest recente voorbeelden van landen die hebben besloten tot afschaffing. Tegen die achtergrond is het 'een schandelijke anomalie dat China, Saoedi-Arabië, Iran en de VS er uitspringen als belangrijkste uitvoerders van de doodstraf', aldus Amnesty.

De organisatie sluit zich aan bij recente kritiek van diverse kanten op commerciële overwegingen bij de uitvoering van doodstraffen in met name China. De vrees bestaat, aldus Amnesty, dat de hoge winsten die kunnen worden behaald met de transplantatie van organen van geëxecuteerde gevangenen een belangrijke drijfveer vormen om de doodstraf in stand te houden. Volgens sommige waarnemers worden in China executies 'op bestelling' uitgevoerd - afhankelijk van de vraag naar bepaalde organen.

Amnesty zelf zegt dat het aantal van 1.770 executies in China vorig jaar is gebaseerd op beschikbare gegevens. In werkelijkheid zal het aantal uitgevoerde doodvonnissen veel hoger liggen, zegt de organisatie. Zij haalt een Chinese juridisch deskundige aan die onlangs zei dat het echte cijfer van executies in China rond de 8.000 is.

In Iran werden vorig jaar 94 gevangenen ter dood gebracht, in Saoedi-Arabië zeker 86 en in de VS 60. In Saoedi-Arabië werden gevangenen geëxecuteerd zonder dat ze wisten dat de doodstraf tegen hen was uitgesproken. Iran is voor zover bekend het enige land waar vorig jaar ook minderjarigen ter dood werden gebracht. In de VS, tot dan 'wereldleider' op dit terrein, werd de executie van jeugdige criminelen in 2005 verboden.