'Het lijkt of het OM geen oordeel wil in deze zaak'

De ten onrechte veroordeelde Cees B. is nog steeds niet officieel vrijgesproken. Het OM put zich uit in excuses, maar maakt geen haast om aanklagers te laten getuigen.

De beerput moet open, en wel helemaal. Advocaat Spong kreeg vanochtend van president I. de Vries van het gerechtshof in Amsterdam het laatste woord. Spong sprak namens zijn cliënt Cees B., die ruim vier jaar in de gevangenis zat, omdat hij ten onrechte was beschuldigd van de moord op de tienjarige Nienke in het Schiedammer park. Dat hij niet de dader is, staat vast. Een andere dader is inmiddels veroordeeld. Cees B. is vrij, maar officieel moet hij nog worden vrijgesproken, vandaar deze herzieningszaak.

De vrijspraak van Cees B. laat nu al maanden op zich wachten. Advocaat Spong stelde op de eerste zitting, op 11 november vorig jaar, dat vrijspraak alleen niet genoeg is voor zijn cliënt. 'Mijn cliënt is een ernstig getraumatiseerde man, die zwaar geleden heeft door het falen van politie en justitie in zijn zaak.' Spong vroeg het hof op 11 november een aantal getuigen op te roepen. De twee aanklagers die Cees B. vervolgden, officier van justitie Edelhauser en advocaat-generaal Renckens. En de twee politiemannen die Cees B. verhoorden en een valse bekentenis van hem op tekenden. Spong wil dat het hof het optreden van het openbaar ministerie (OM) beoordeelt. De zwaarste sanctie die het hof het OM kan opleggen is dat het OM niet ontvankelijk wordt verklaard. Daarmee zegt het hof dat het OM zich 'misdragen' heeft. Het hof ging op 11 november akkoord met het verzoek van Spong en beval het openbaar ministerie de getuigen op te roepen. Vandaag, morgen en volgende week zouden de getuigen worden gehoord.

Maar het openbaar ministerie heeft de getuigen niet opgeroepen, en ze waren vanochtend dus ook niet aanwezig. Advocaat-generaal J. Plas putte zich uit in excuses. De stukken in de zaak - 50 ordners, enkele verhuisdozen met stukken en diskettes - had hij nog niet compleet.

Daarnaast kwam advocaat-generaal Plas met fundamentele, juridische bezwaren tegen het horen van de getuigen. Hij sprak van een unieke zaak. 'Vrijwel nooit stond bij het begin van een zaak de onschuld van een verdachte zo onomstotelijk vast.' Kort gezegd: de herzieningszaak tegen Cees B. is niet meer nodig. De echte dader, Wik H., is veroordeeld. 'Ook zónder nader onderzoek kan 'in rechte' worden vastgesteld dat Cees B. de feiten niet heeft gepleegd.' Het openbaar ministerie heeft volgens Plas geen 'vervolgingsbelang' meer, er hoeft niet meer te worden uitgezocht wie welke strafbare feiten heeft gepleegd. En dat, waarheidsvinding, is volgens Plas het enige doel van een proces. Of de betrokken aanklagers fouten hebben gemaakt, hoort volgens hem niet in dit proces thuis. Dat moet gebeuren in de strafzaak die in Utrecht is aangespannen tegen de twee aanklagers. Het enige wat nu, in dit proces in het belang van Cees B. is, is vrijspraak. De advocaat-generaal verzocht het hof vandaag het openbaar ministerie niet ontvankelijk te verklaren.

En dat vond advocaat Spong een 'opvallende tournure'. 'Het lijkt er sterk op dat het OM er alles aan doet een rechterlijk oordeel over hun gedrag te ontlopen.' Spong wil een niet-ontvankelijkheid verklaring van het OM in de oorspronkelijke strafzaak tegen Cees B., met de aanklagers Edelhauser en Renckens in de hoofdrol. Hij wil 'de beerput open gooien'. Maar door een niet-ontvankelijkheid verklaring van het OM in deze herzieningszaak, zou dat niet meer mogelijk zijn. Het onderzoek wordt gestaakt, er worden geen getuigen gehoord en Cees B. wordt vrijgesproken. Spong vroeg het hof om te blijven bij de eerdere beslissing: het horen van de getuigen.

Het hof zal op 4 mei uitspraak doen over het vervolg van de zaak.