het beeld

En toch is het even schrikken, als je je realiseert dat gisteren de laatste gewone aflevering van Barend & Van Dorp te zien is geweest. Natuurlijk, vanavond praat het duo nog met bondscoach Marco van Basten en voor vrijdag wordt een heel bijzondere finale beloofd, maar gisteren zaten voor het laatst een aantal gasten aan de borreltafel over de actualiteit te babbelen.

Talpa, Barend & Van Dorp, 19 april, 23.16u.

Het is mooi geweest, na zeven seizoenen, waarvan zes bij RTL4 en het laatste voor Talpa. Henk van Dorp (66) maakt de indruk verschrikkelijk naar zijn pensioen te verlangen en Frits Barend (59) maakt steeds meer versprekingen en andersoortige fouten. In de kijkcijferrace verloren ze dit seizoen van zichzelf in eerdere jaren en consequent, avond aan avond, van Jensen! (RTL5). De blaaskaak heeft het nog steeds helemaal nergens over, maar zijn late night show naar Amerikaans voorbeeld beantwoordt kennelijk meer aan de behoeften van de jonge kijker. Pijnlijk waren Jensens plaagstoten in de richting van de brontosauriërs van de concurrentie, want zo ga je in een fatsoenlijke samenleving niet om met ouderen en hun vroegere verdiensten.

Niemand kan ontkennen dat de komst van Barend & Van Dorp het Hollandse televisielandschap drastisch heeft veranderd. Er bestond in 1999 nog geen dagelijkse talkshow, waarin rond een tafel uit de losse pols over het nieuws van de dag werd gepraat. Het bleek geduchte concurrentie voor Nova en de andere programma's op de late avond. Bovendien wilde vrijwel iedereen op die plek het liefst zijn boodschap voor het volk deponeren. Tot de vaste gasten behoorden Boudewijn Büch, Bart Chabot en Rob Oudkerk, maar ook favoriete politici als Jozias van Aartsen, Pim Fortuyn en Jan Marijnissen. De vaste sidekick Jan Mulder (60) garandeerde dat het bijna elke avond eventjes ging over het onderwerp waar Frits en Henk het allerliefst over praatten: voetbal. Ook in dat opzicht was het net een echte kroeg.

Wat ik zal missen is het uitzicht op het gesundes Volksempfinden. Je kon aan de stemming aan de stamtafel altijd voorspellen van welke kant de populistische wind ging waaien. De eerste jaren vooral van rechts, sinds een jaar weer van links. De ommezwaai vormde het hardvochtige asielbeleid van minister Rita Verdonk, die slechts zelden aanschoof.

Ik herinner me uit het einde van de jaren zestig een schitterend surrealistisch programma op Radio Veronica, Help, er zit een olifant in de tram. Het werd gemaakt door Joost den Draayer (alias Willem van Kooten), Frits Barend en Henk van Dorp. De laatsten werden later sportverslaggevers voor Vrij Nederland en nog later Nieuwe Revu. Hun originele, opstandige toon hebben ze heel lang volgehouden, eigenlijk tot aan de laatste twee seizoenen. Toen kregen ze iets vermoeids over zich, werden verbaal minder scherp (voor elk boek, toneelstuk of film dat ze hadden moeten consumeren, bestond nog maar één adjectief: 'prachtig') en nodigden steeds vaker idioten en querulanten uit, zoals dr. Edwin de Roy van Zuydewijn.

En toch gaapt er een leegte in de populaire nieuwsbeschouwing. Talpa moet het na de verdwijning van NSE Nieuws helemaal stellen zonder 'ritme van de dag'. Het is zorgwekkend dat die gaten nu exclusief gevuld gaan worden door entertainment-experts pur sang als Robert Jensen, Albert Verlinde en Evert Santegoeds.

    • Hans Beerekamp