Aarde ontsnapt aan gammabom

De kans dat het leven op aarde wordt bedreigd of zelfs uitgeroeid door een naburige gamma-explosie in ons melkwegstelsel is verwaarloosbaar klein. Dit is de geruststellende conclusie van astronomen van Ohio State University in een artikel dat is aangeboden aan de Astrophysical Journal. Ze baseren hun conclusie op een onderzoek naar vier krachtige gamma-explosies in andere sterrenstelsels. Gamma-explosies hangen samen met het uiteenspatten van zware sterren die aan het einde van hun reguliere leven zijn gekomen. Bij de krachtigste explosies (die tevens het langst duren) wordt de gammastraling in de vorm van bundels uitgezonden aan de magnetische noord- en zuidpool van de ten dode opgeschreven ster. Sommige astronomen hebben gesuggereerd dat zo'n explosie op een afstand van minder dan 3.000 lichtjaar van de aarde een groot gevaar voor het leven zou kunnen vormen. Onze ozonlaag zou hierdoor volledig kunnen worden verwoest, de schadelijke UV-straling van de zon zou dan ongehinderd het aardoppervlak zou bereiken

Krzysztof Stanek en zijn collega's hebben nu echter ontdekt dat zulke zware gamma-explosies niet of zelden in een sterrenstelsel van het type als het onze plaatsvindt. Ons melkwegstelsel is een groot spiraalstelsel dat relatief veel 'zware' elementen (dat wil in de astronomie zeggen: zwaarder dan helium) bevat. En de krachtige en lang-durende gamma-explosies blijken juist een voorkeur te vertonen voor veel kleinere sterrenstelsels die heel weinig zware elementen bevatten. In stelsels als het onze is het milieu blijkbaar te 'metaalrijk' voor het creëren van sterren die hun bestaan via krachtige gamma-explosies beëindigen.

De kans dat in ons melkwegstelsel een krachtige gamma-explosie optreedt, is kleiner dan 0,1 procent. De kans dat zo'n explosie ook nog eens op korte afstand van de zon en de aarde plaats vindt, is daarmee geheel te verwaarlozen.