Felicity Huffman had Oscar verdiend voor 'Transamerica'

Transamerica. Regie: Duncan Tucker. Met: Felicity Huffman, Kevin Zegers, Fionulla Flanagan. In: 6 bioscopen.

Felicity Huffman in ‘Transamerica’ Foto A-Film scene uit de film Transamerica FOTO: A-Film A-film

Van alle controversiële Oscar-nominaties dit jaar, bleek die voor Transamerica waarschijnlijk nog wel het moeilijkste te verzilveren. Homoseksualiteit (Brokeback Mountain) en maatschappijkritiek (Good Night, and Good Luck.) waren tot daar aan toe, maar transseksualiteit, kindermisbruik en jongensprostitutie in één film werden als net iets teveel voor Hollywood beschouwd. En het feit dat de transseksuele Bree uit Transamerica, vrouw op één cruciale operatie na, gespeeld werd door een aantrekkelijke actrice, maakte dat het allemaal net iets te dichtbij kwam, net iets te herkenbaar, ja bijna normaal was. Mannen in vrouwenkleren mogen best in Amerika, zolang het maar Dustin Hoffman (Tootsie), Robin Williams (Mrs. Doubtfire) of Philip Seymour Hoffman (Flawless) zijn. Zolang er maar geen twijfel bestaat over wat ze werkelijk zijn.

Daarom is het juist zo'n geniale zet van debutant Duncan Tucker om die twijfel juist wel te zaaien. Hij wordt daarbij geholpen door het feit dat de actrice die hij uitkoos voor zijn hoofdrol min of meer parallel aan het verschijnen van zijn film enorm bekend werd als Lynette Scavo (de blonde) uit de tv-serie Desperate Housewives. Maar de grootste verdienste komt voor rekening van actrice Felicity Huffman zelf, die de man die eigenlijk een vrouw is zó speelt dat we al snel vooral een mens zien. Jammer dat ze die Oscar niet kreeg.

Regisseur Tucker werd geïnspireerd voor deze film toen hij een vrouw ontmoette van wie hij met geen mogelijkheid had kunnen zeggen dat zij als man geboren was. Transamerica werd daarop een film die luchthartig heel veel problemen het hoofd biedt, en minstens evenveel vooroordelen over transseksualiteit aanstipt. Maar het wordt nooit een problemenfilm. Integendeel. Met humanistische, vindingrijke blijmoedigheid en soms wat vileine zelfrelativerende humor legt Bree de reis af die de film voor haar en haar op volwassen leeftijd teruggevonden zoon in petto heeft. Aan het einde zal zelfs de meest conservatieve toeschouwer moeten concluderen dat de titel Transamerica minder met transseksualiteit te maken heeft dan met het soort relaties waarin de term seks geen rol hoeft te spelen: vriendschaps- en familiebanden.

    • Dana Linssen