Verdeel de boedel maar

Boek

Hoe genees je een fanaticus door Amos Oz

Humor, inlevingsvermogen en Shakespeare, Gogol en Kafka zijn de beste middelen om fanatisme te bestrijden. Zo luidt de conclusie van de Israëlische schrijver Amos Oz in zijn essaybundel 'Hoe genees je een fanaticus'. Hierin analyseert Oz het Midden-Oostenconflict tot op het bot. Ieder vetrandje emotie wordt weggesneden, zodat een nuchtere botsing tussen gelijk en gelijk resteert.

Oz zet beide partijen neer als slachtoffers van de Europese geschiedenis: de joden zijn in Europa eeuwenlang vervolgd, de Palestijnen door het Europese kolonialisme uitgebuit. Behalve tot Israëlische joden en Palestijnen richt Oz zich dan ook tot Europa, dat volgens hem het Israëlisch-Palestijns conflict als - een uit te praten - misverstand ziet. Dat verklaart waarom Europa in het conflict optreedt als relatietherapeut, terwijl het een advocaat zou moeten zijn die de boedelscheiding van twee bewoners van hetzelfde huis begeleidt. Duidelijk is dat de enige oplossing een pijnlijk compromis is, waarbij exact moet worden vastgesteld wie welk gebied krijgt. In de praktijk betekent dit volgens Oz een terugkeer naar de grenzen van vóór de Zesdaagse Oorlog van 1967, met een aangepaste regeling voor Jeruzalem.

Opvallend is dat Oz Israël op zijn verantwoordelijkheden wijst. Als het tot een vredesregeling komt zal de joodse staat zijn medeverantwoordelijkheid moeten erkennen voor de Palestijnse tragedie, schrijft hij. Dat kan onder meer door op economisch gebied bij te staan, maar vooral door ervoor te zorgen dat het vluchtelingenprobleem wordt beëindigd. Want zolang de vluchtelingenkampen bestaan, zal de tijdbom in het Midden-Oosten blijven tikken. En dan heeft redelijkheid geen kans.

Michel Krielaars

De Bezige Bij/Novib, 59 blz. € 5,--

De Bezige Bij/Novib, 59 blz. € 5,--

    • Michel Krielaars