'Kohl woedend over voorbehoud Lubbers'

De toenmalige Duitse bondskanselier Helmut Kohl is eind 1989 wel degelijk woedend uitgevallen naar de Nederlandse premier Lubbers, wegens diens kritiek op het voornemen om West- en Oost-Duitsland te herenigen. Dit schrijft de Belgische ex-premier Wilfried Martens in zijn vandaag verschenen memoires.

Hij weerspreekt hiermee Lubbers' lezing. Lubbers stelde in 1997 in een interview in deze krant “van het allereerste begin een groot voorstander van de Duitse eenwording“ te zijn geweest, maar Kohl wel te hebben voorgehouden dat hij “politiek direct en zonder mitsen en maren helderheid diende te geven over de Oder-Neisselijn als definitieve Pools-Duitse grens“.

De verwijdering tussen hem en Kohl dateerde volgens Lubbers van het najaar van 1993, toen hij meningsverschillen met hem had over zaken als de vestigingsplaats van de Europese Centrale Bank. Kohl zou toen hebben gesuggereerd dat Lubbers in 1989 moeilijk deed over de eenwording.

Martens schrijft dat er op de avond van 8 december 1989 bij Kohl “een snaar knapte“, als gevolg van Lubbers' gereserveerde opstelling over een mogelijke hereniging. De Berlijnse Muur was de maand daarvoor gevallen en tijdens hun top in Straatsburg bespraken de Europese regeringsleiders bij het diner de situatie. Kohl maakte duidelijk dat de hereniging van Duitsland voor hem slechts een kwestie van tijd was. Volgens Martens gaf Lubbers zijn mening in vragende vorm: “Is het op basis van het verleden opportuun dat Duitsland opnieuw één wordt?“

Deze opmerking liet volgens Martens bij Kohl diepe sporen na. Bij het verlaten van het diner zou de Duitse bondskanselier naar Lubbers “gesneerd“ hebben: “Ík zal u eens de Duitse geschiedenis uitleggen.“ Kohl is de opmerking van Lubbers “nooit vergeten“, aldus Martens. “Dit voorval zou Lubbers nog zuur opbreken“, schrijft hij, en hij herinnert eraan dat Lubbers in 1994 geen voorzitter van de Europese Commissie werd en later ook geen secretaris-generaal van de NAVO.

Kohl verwees in 1996 in een eigen boek over de hereniging van Duitsland op impliciete wijze naar Lubbers' opstelling. Hij verklaarde de koele houding van Nederland tijdens de top van Straatsburg uit de ervaring met de Tweede Wereldoorlog.