Reporter in het nauw

Op internetforums over schaken gaat het niet zachtzinnig toe, merkt Hans Ree

De tekenaars en schilders en later de fotografen die in oorlogstijd door een legerleiding werden uitgenodigd om de krijgsverrichtingen vast te leggen, kregen een militaire rang, onder meer om te waarborgen dat ze in krijgsgevangeschap behandeld zouden worden in overeenstemming met het landoorlogsreglement. Al waren ze formeel militair, echt vechten deden die schilders niet.

Misschien had de schaakamateur Hans de Lange een voorbeeld aan hen moeten nemen. Hij schreef zich in voor het Europese kampioenschap in de Turkse stad Kusadasi om op het webforum van Utrechtse schaakclubs verslagen te schrijven over de verrichtingen van de Nederlandse deelnemers, maar anders dan de oorlogsschilders nam hij ook zelf aan de strijd deel. Na acht ronden had hij nog steeds nul punten. Hij deed of hij het niet erg vond. Snel een partijtje verliezen en dan naar de anderen kijken, dat was nu eenmaal zijn taak.

Deelnemers aan internetforums zijn over het algemeen niet zachtzinnig. De lezers van De Lange maakten zich vrolijk over zijn schaakresultaten en de ijverigsten onder hen gingen in de boeken neuzen naar negatieve records. Uiteraard viel de naam van kolonel Moreau, die in Monte Carlo 1903 al zijn 26 partijen had verloren. Moreau was eens de grootste sukkel uit de schaakgeschiedenis genoemd. Moest die titel nu niet overgaan op De Lange, vroegen ze zich op het Utrechtse forum schuddebuikend af. Dankbaarheid voor een reporter die op eigen kosten een dure reis had gemaakt om het thuisfront goed op de hoogte te houden, was ver te zoeken.

Er kon goed nieuws gemeld worden uit Kusadasi, tenminste over het kampioenschap van de vrouwen. Daarin stond Tea Bosboom-Lanchava na acht ronden bovenaan met 6,5 punt, samen met Jekaterina Atalik-Polovnikova, de jonge Russin die sinds haar huwelijk met Suat Atalik voor Turkije speelt.

Het kampioenschap van de mannen had na drie ronden ook een Nederlandse leider, Erwin l'Ami, maar die viel later wat terug. Na acht ronden stond de Kroaat Zdenko Kozul bovenaan met 6,5 punt, gevolgd door Vasili Ivantsjoek met 6 punten. Friso Nijboer behoorde tot een grote groep met 5 punten. Het kampioenschap heeft in totaal 11 ronden en duurt tot maandag.

Bij Ivantsjoek is bijna altijd iets bijzonders te zien. In de vijfde ronde wist hij tegen de Duitser Thomas Luther al na zeven zetten een stelling op het bord te brengen die nog nooit eerder werd gesignaleerd.

Luther - Ivantsjoek, Europees kampioenschap 2006

1. e4 c5 2. Pf3 e6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Pc6 5. Pc3 Dc7 6. f4 a6 7. a4 Het is ongewoon om dit al zo vroeg te doen. Ivantsjoek komt met een ongewoon antwoord. 7...Pf6 8. e5 Pd5 9. Pxd5 exd5 10. Pf5 Dit ziet er op het eerste gezicht gevaarlijk uit voor zwart, want er staan twee pionnen van hem aangevallen. 10...d6 11. exd6 Lxd6 12. Pxd6+ Of wit nu de pion op g7 of op f5 pakt, zwart zou steeds een grote voorsprong in ontwikkeling krijgen. 12...Dxd6 13. Ld3 Dc5 Het bescheiden 13...0-0 zou ook niet slecht zijn, maar zwart streeft naar interessanter spel, met beide koningen in het midden. 14. De2+ Kd8 15. Df2 Te8+ 16. Kf1 d4 17. Dh4+ f6 18. Dxh7 Pb4 19. Ld2 Verder eten met 19. Dxg7 Pxd3 20. Dxf6+ ziet er na 20...Kc7 21. cxd3 Dh5 heel gevaarlijk voor wit uit, maar misschien ging het nog. Maxim Notkin geeft in Chess Today een lange variant om aan te tonen dat wit dan met het stukoffer 22. Le3 nog remise zou kunnen maken. 19...Pxd3 20. cxd3 Lf5 21. Dxg7 Lxd3+ 22. Kg1 Tc8 23. h4 Ook hier was het gulzige 23. Dxf6 waarschijnlijk wel mogelijk. 23...Te2 24. Th3 Le4 Hier had zwart 24...Txd2 moeten doen. Wit wint dan zijn stuk terug met 25. Txd3 Txd3 26. Dg8+ Kc7 27. Dh7+, maar zwart houdt goede compensatie voor de pion die hij achter zou blijven. 25. Dxf6+ Kc7 26. Tc1 Lc2

Nu kon wit winnen met 27. Td3, waarmee hij de belangrijke pion d4 verovert. Zwart zou die niet kunnen dekken met 27...Td8, want dan wint wit met 28. Txc2 Dxc2 29. La5+ 27. b4 Dc4 28. Tg3 Hiermee legt wit het hoofd te vroeg in de schoot. Hij had zijn stuk kunnen redden en zich goed kunnen verdedigen met 28. Lf2. 28...Txd2 29. De5+ Wit heeft het initiatief overgenomen, maar hij heeft zich daar te veel van voorgesteld. Zwart houdt in het vervolg zijn stuk vast en slaat de aanval af. 29...Kb6 30. Tg7 Ka7 31. b5 d3 32. Kh2 Te2 33. Dd6 Te6 34. Dd7 Dxf4+ 35. g3 Df2+ 36. Kh1 Df3+ 37. Kg1 Te2 38. b6+ Kb8 Wit gaf op.

Rectificatie / Gerectificeerd

In de schaakrubriek van vorige week (Reporter in het nauw) schreef Hans Ree dat Hans de Lange onder meer bij het Europese schaakkampioenschap in de Turkse stad Kusadasi was 'om op het webforum van Utrechtse schaakclubs verslagen te schrijven over de verrichtingen van de Nederlandse deelnemers'. Hans de Lange verklaart dat hij niet op de bedoelde website vanuit Turkije geschreven heeft. Hij was geen 'reporter'. Wel publiceert hij over schaken in Schaaknieuws en andere bladen.

    • Hans Ree